Ndërlidhjet

logo-print

KADARE MUND TITANËT E LETËRSISË BOTËRORE


Intervistë me shkrimtarin e mirënjohur Ismail Kadare

RADIO EVROPA E LIRË
Zoti Kadare, Shqiperia mund titanët e letërsisë duke marrë çmimin Booker. Është ky vetëm njëri nga titujt e mediave ndërkombëtare sot. Çfarë paraqet ky çmim për ju personalisht dhe letërsinë nga e cila vini?

ISMAIL KADARE
Është një çmim i rëndësishëm, tepër i rëndësishëm, çfarë mund të them më tepër. Është i rëndësishëm sepse është i veçantë, ka një grup konkurues shumë të fortë që i jep nderin këtij çmimi. Vetë pjesëmarrja, po përsërit mendimin që zgjedhja në këtë grup është një nder. Ndërsa çmimi është një nder i dhjetëfishtë.

RADIO EVROPA E LIRË
Vepra juaj nga shumë studjues ndërkombëtarë të letërsisë, por edhe ekspertë të politikës në rajon, vlerësohet si shkollë për të njohur Ballkanin. A ka qenë ndonjëherë synimi i veprës suaj një gjë e tillë?

ISMAIL KADARE
Jo. Synimi i veprës sime nuk ka qenë të shërbejë as si histori, as si gjeografi e Ballkanit. Ka qenë thjesht letërsi. Por letërsia vetëvetiu nganjëherë e kryen edhe këtë rol. Nuk është roli parësor i saj, absolutisht, është një rol dytësor i saj.

RADIO EVROPA E LIRË
Zoti Kadare, tragjizmi është një nga elementët në shumë prej veprave tuaja. Sa mendoni se tragjizmi është edhe pjesë e identitetit shqiptar dhe nëse po, si ka ndikuar ai?

ISMAIL KADARE
Tragjizmi është pjesë e gjithë identitetit botëror mendoj, por ka zona të botës që e kanë më të theksuar. Në këto hyn Ballkani dhe Shqipëria që është në mes të Ballkanit. Kurse për letërsinë tragjizmi është një element bazë. Nuk është njëlloj si në jetë si në letërsi. Sa për letërsinë, tragjizmi është një nga elementët bazë që e ka ushqyer letërsinë botërore gjatë mijëvjeçarëve.

RADIO EVROPA E LIRË
Vepra juaj është një dëshmi e gjuhës në të cilën është shkruar, pra e pasurisë dhe e vlerës së shqipes. Çfarë do të thoshit aktualisht, kur sidomos gjatë pesëmbëdhjetë viteve të fundit gjuha shqipe ka pësuar jo pak goditje?

ISMAIL KADARE
Gjuha shqipe është në një dhunë të vazhdueshme, në një agresion të vazhdueshëm, në një ndotje, në një prishje të vazhdueshme dhe është një turp për opinionin publik shqiptar që e lejon një gjë të tillë. Ai duhet të gjejë mënyrat për të detyruar përdoruesit e kësaj gjuhe për t'i bërë zap, për t'i detyruar ta respektojnë gjuhën e vet, sepse nuk janë ata që e kanë krijuar këtë gjuhë. Kjo gjuhë është krijuar në mundime të mëdha dhe askush nuk ka të drejtë të verë dorë mbi të e ta prishi me injorancën, barbarinë, ose me egërsinë politike, siç ndodh për fat të keq në Shqipëri.

Intervistoi: Iliriana A. Bajo



XS
SM
MD
LG