![Liderët e “Obcanske Forum” [Forumit Civil], grup opozitar, e shndërruan teatrin në Pragë në seli qendrore. Vaclav Havel shihet i dyti nga e djathta. ](https://gdb.rferl.org/c8ec6f7d-3a00-4342-a159-d4d77a02cc15_w1024_q10_s.jpg)
![Turma të mëdha njerëzish vazhduan të vërshojnë qytetin me të dëgjuar lajmin se komunistët ishin zbrapsur dhe ishin pajtuar të mbajnë zgjedhje të lira. Në duar mbanin pankarta me mbishkrimin “Havel na Hrad” [ Haveli Në Kështjellë], një sllogan shumë popullor në kohën e protestave. <br />
](https://gdb.rferl.org/fe346bf1-5690-4739-a949-0b10af6a9cca_w1024_q10_s.jpg)
Çekët shënojnë sot 25-vjetorin e Revolucionit të Kadifenjtë, i cili ka përmbysur regjimin komunist.
Një çerek shekulli më parë, mijëra studentë të universiteteve janë mbledhur në Pragë, kryeqytetin e Çekosllovakisë së atëhershme, për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Studentëve.
Pak nga ta kanë menduar se protesta e tyre, në dukje joarmiqësore, do të nxiste ngjarje të rëndësishme, që do t’i jepnin fund sundimit komunist dhjetë ditë më vonë.
Kjo protestë paqësore, më 17 nëntor, 1989, e cila ka përfunduar me dhunë brutale të policisë, ka çuar në protesta masive popullore, që mbaheshin pothuajse çdo ditë në qytetet çeke dhe sllovake.
Ato kanë kulmuar me emërimin e qeverisë së parë jokomuniste të vendit, në më shumë se katër dekada, dhe me zgjedhjen e Vaclav Havelit, një dramaturg dhe disident, në postin e presidentit.
Alexander Dubcek, komunisti reformator i Pranverës së Pragës, është zgjedhur kryetar i Parlamentit Federal të Çekosllovakisë. Qeveria komuniste, e diskredituar dhe e pafuqishme ndaj kërkesave të protestuesve, është dashur të pranojë humbjen dhe të japë dorëheqje.
Ky tranzicion i padhunshëm i pushtetit është quajtur Revolucion i Kadifenjtë për shkak të natyrës paqësore – asnjë jetë e vetme nuk është humbur gjatë gjithë procesit.
Revolucioni i Kadifenjë nuk do të ishte i mundur pa zhvillimet dramatike që kanë ndodhur në vendet e tjera të bllokut komunist. Rënia e Murit të Berlinit më 9 nëntor, në Gjermaninë Lindore fqinje, u ka dhënë shumë çekosllovakëve shpresë për ndryshime të mundshme në vendin e tyre.
Por, pavarësisht valës së reformave që po pushtonin Evropën, ka pasur edhe frikë për përsëritjen e ngjarjeve dramatike të 1968-ës, kur në natën ndërmjet 20 dhe 21 gushtit, trupat e Paktit të Varshavës, të udhëhequra nga Bashkimi Sovjetik, kanë pushtuar Çekosllovakinë për të penguar liberalizimin politik. Ky zhvillim njihet si “Pranvera e Pragës”.
Sido që të jetë, kurdo që përmendet Revolucioni i Kadifenjtë, përmendet edhe Ndarja e Kadifenjtë – shpërbërja miqësore e Çekosllovakisë në dy shtete, e cila ka hyrë në fuqi më 1 janar të vitit 1993.
Havel, që kishte shërbyer si president i Çekosllovakisë nga viti 1989 deri më 1993, është zgjedhur edhe presidenti i parë e Republikës Çeke, duke shërbyer dy mandate, nga viti 1993 deri më 2003.
Për të shënuar 25-vjetorin e Revolucionit të Kadifenjtë, busti i Havelit, udhëheqësit më të rëndësishëm intelektual dhe politik të ekpokës së Luftës së Ftohtë dhe pas saj, do të zbulohet të mërkurën në selinë e Kongresit të Shteteve të Bashkuara.
Vetëm tri figura të tjera ndërkombëtare janë nderuar në këtë mënyrë: ish-kryeministri i Britanisë, Winston Churchill; burrështetasi hungarez, Lajos Kossuth, i cili ka shpallur Deklaratën e Pavarësisë së Hungarisë më 1849; dhe humanisti suedez, Raoul Wallenberg, i cili ka shpëtuar dhjetëra-mijëra henbrenj në Hungarinë e pushtuar nga nazistët.