Ndërlidhjet

OBSH: COVID-19 shkurtoi jetëgjatësinë në botë

Një infermiere duke u kujdesur për një pacient me COVID-19 në repartin e kujdesit intensiv në Klinikën për Sëmundje Infektive në Prishtinë. 1 shtator 2021.
Një infermiere duke u kujdesur për një pacient me COVID-19 në repartin e kujdesit intensiv në Klinikën për Sëmundje Infektive në Prishtinë. 1 shtator 2021.

Pandemia COVID-19 shkurtoi jetëgjatësinë në botë për gati dy vjet, kur u përhap nga viti 2019 dhe 2021, duke zhbërë një dekadë përparim, tha Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) më 24 maj.

“Pandemia COVID-19 përmbysi trendin e rritjes së qëndrueshme të jetëgjatësisë në lidhje dhe jetëgjatësisë së shëndetshme në lindje”, tha kjo agjenci e Kombeve të Bashkuara.

Jetëgjatësia globale ra në 1.8 vjet, përkatësisht në 71.4 vjet apo në nivelin e njëjtë sa ishte më 2012, u tha në studimin e kryer nga OBSH-ja.

Periudha kohore që mesatarisht një person mund të presë që të jetojë me shëndet të mirë ra në 1.5 vjet apo në 61.9 vjet më 2021 – niveli i njëjtë sa ishte më 2012.

Ndikimi i pandemisë te jetëgjatësia është edhe më i keq sesa gjetjet e një studimi të publikuar nga revista shkencore Lancet në janar, ku u tha se jetëgjatësia gjatë pandemisë ra për 1.6 vjet.

Kufizimi nga COVID-19: Si jetuam katër vjet më parë

Fidane bimësh shihen të vendosura në vend të njerëzve gjatë një prove, ndërsa opera Gran Teatre del Liceu e Barcelonës rihapi dyert e saj me një koncert për bimët për të rritur ndërgjegjësimin për rëndësinë e audiencës pas kufizimeve gjatë shpërthimit të koronavirusit (COVID-19).
1/20 Fidane bimësh shihen të vendosura në vend të njerëzve gjatë një prove, ndërsa opera Gran Teatre del Liceu e Barcelonës rihapi dyert e saj me një koncert për bimët për të rritur ndërgjegjësimin për rëndësinë e audiencës pas kufizimeve gjatë shpërthimit të koronavirusit (COVID-19).
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Një imazh me dron tregon anije lundrimi në një kantier të anijeve Aliaga në qytetin port të Egjeut Izmir, Turqi, 2 tetor 2020
2/20 Një imazh me dron tregon anije lundrimi në një kantier të anijeve Aliaga në qytetin port të Egjeut Izmir, Turqi, 2 tetor 2020
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Një kliente shtyn një karrocë pazari  pranë rafteve të zbrazëta në një dyqan gjatë shpërthimit të  koronavirusit (COVID-19), në Harpenden, Britani, 18 mars 2020.
3/20 Një kliente shtyn një karrocë pazari  pranë rafteve të zbrazëta në një dyqan gjatë shpërthimit të  koronavirusit (COVID-19), në Harpenden, Britani, 18 mars 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Disa qindra banorë, të prekur nga pasojat ekonomike të shkaktuara nga pandemia meCOVID-19, u rreshtuan me automjetet e tyre ndërsa prisnin radhën e tyre për produkte ushqimore nga Banka Ushqimore San Antonio, në San Antonio, Teksas, SHBA, 17 prill 2020.
4/20 Disa qindra banorë, të prekur nga pasojat ekonomike të shkaktuara nga pandemia meCOVID-19, u rreshtuan me automjetet e tyre ndërsa prisnin radhën e tyre për produkte ushqimore nga Banka Ushqimore San Antonio, në San Antonio, Teksas, SHBA, 17 prill 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Balerina dhe interpretuesja Ashlee Montague e Nju Jorkut e veshur një maskë gazi ndërsa vallëzon në Times Square gjatë pandemisë me COVID-19,  Manhattan, New York City, SHBA, mars 2020.
5/20 Balerina dhe interpretuesja Ashlee Montague e Nju Jorkut e veshur një maskë gazi ndërsa vallëzon në Times Square gjatë pandemisë me COVID-19,  Manhattan, New York City, SHBA, mars 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Nxënësit me maska mbrojtëse në fytyrë shihien duke folur ndërsa respektojnë distancën sociale në oborrin e shkollës së mesme flamane gjatë rihapjes së saj në Bruksel, ndërsa një pjesë e vogël e fëmijëve belgë kthehen në shkollat e tyre me rregulla të reja dhe masa distancuese sociale, gjatë shpërthimit të koronavirusit,  Bruksel, Belgjikë, 15 maj 2020.
6/20 Nxënësit me maska mbrojtëse në fytyrë shihien duke folur ndërsa respektojnë distancën sociale në oborrin e shkollës së mesme flamane gjatë rihapjes së saj në Bruksel, ndërsa një pjesë e vogël e fëmijëve belgë kthehen në shkollat e tyre me rregulla të reja dhe masa distancuese sociale, gjatë shpërthimit të koronavirusit,  Bruksel, Belgjikë, 15 maj 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Një burrë iranian dhe vajza e tij dezinfektohen përpara se të hyjnë në kopshtin e fëmijëve, në Teheran, Iran, 19 tetor 2020. Fotografia e bërë më 19 tetor 2020.
7/20 Një burrë iranian dhe vajza e tij dezinfektohen përpara se të hyjnë në kopshtin e fëmijëve, në Teheran, Iran, 19 tetor 2020. Fotografia e bërë më 19 tetor 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Foshnja e porsalindur Phuc An, e veshur me një maskë mbrojtëse për fytyrën, shihet përpara se të largohej nga shtëpia për vaksinimin e tij.
8/20 Foshnja e porsalindur Phuc An, e veshur me një maskë mbrojtëse për fytyrën, shihet përpara se të largohej nga shtëpia për vaksinimin e tij.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Trajnerja personale Flo Dowler udhëheq banorët e Napier Avenue në një sesion ushtrimesh fitnesi në Fulham, West London, Britani, 11 maj 2020.
9/20 Trajnerja personale Flo Dowler udhëheq banorët e Napier Avenue në një sesion ushtrimesh fitnesi në Fulham, West London, Britani, 11 maj 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Masat e respektimit të distancës dhe parandalimi i bartjes së infeksionit së koronavirusit (COVID-19), ku klientët meshkuj ulen brenda gjysëmsferave për t'u argëtuar nga stafi femra, në Jazz Lounge Encounter, një formë e një klubi nate për takime, në distriktin Ginza në Tokio, Japoni, 6 gusht 2020.
10/20 Masat e respektimit të distancës dhe parandalimi i bartjes së infeksionit së koronavirusit (COVID-19), ku klientët meshkuj ulen brenda gjysëmsferave për t'u argëtuar nga stafi femra, në Jazz Lounge Encounter, një formë e një klubi nate për takime, në distriktin Ginza në Tokio, Japoni, 6 gusht 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Hashim, një punëtor thelbësor në fushën e kujdesit shëndetësor, përshëndet vajzën e tij përmes derës së mbyllur ndërsa ruan distancën sociale nga familja e tij ndërsa punon në mes të shpërthimit të sëmundjes së koronavirusit COVID-19 në New Rochelle, Nju Jork, SHBA, 11 Prill, 2020. 
11/20 Hashim, një punëtor thelbësor në fushën e kujdesit shëndetësor, përshëndet vajzën e tij përmes derës së mbyllur ndërsa ruan distancën sociale nga familja e tij ndërsa punon në mes të shpërthimit të sëmundjes së koronavirusit COVID-19 në New Rochelle, Nju Jork, SHBA, 11 Prill, 2020. 
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Balerinët e Shtutgartit, Elisa Badenes dhe Friedemann Vogel, marrin pjesë në shfaqjen "Social Distance Stacks" të artistit konceptual Florian Mehnert në shkollën John Cranko në Shtutgart, Gjermani, 26 shkurt 2021.
12/20 Balerinët e Shtutgartit, Elisa Badenes dhe Friedemann Vogel, marrin pjesë në shfaqjen "Social Distance Stacks" të artistit konceptual Florian Mehnert në shkollën John Cranko në Shtutgart, Gjermani, 26 shkurt 2021.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Shenjimi i vendeve për mbajtjen e distancës në një kinema në mes të pandemisë COVID-19 në Xhakartë, Indonezi, 21 tetor 2020. 
13/20 Shenjimi i vendeve për mbajtjen e distancës në një kinema në mes të pandemisë COVID-19 në Xhakartë, Indonezi, 21 tetor 2020. 
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Alexis Lamoreaux feston me familjen e saj pasi u diplomua në shkollën e infermierisë të Universitetit Shtetëror të Ohajos mes shpërthimit të pandemisë COVID-19, Ohajo, maj 2020.
14/20 Alexis Lamoreaux feston me familjen e saj pasi u diplomua në shkollën e infermierisë të Universitetit Shtetëror të Ohajos mes shpërthimit të pandemisë COVID-19, Ohajo, maj 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Njerëzit qëndrojnë në vendet e shenjuara për të respektuar distancën sociale në një stacion tramvaji në Nicë, Francë, 11 maj 2020.
15/20 Njerëzit qëndrojnë në vendet e shenjuara për të respektuar distancën sociale në një stacion tramvaji në Nicë, Francë, 11 maj 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Janis dhe Uri Segal buzëqeshin ndërsa festojnë Ditën e Falënderimeve duke komunikuar në mënyrë virtuale me familjen ndërsa kanë shtruar një darke të vogël mes kufizimeve shkaku i sëmundjes së koronavirusit në Detroit, Michigan, SHBA, 26 nëntor 2020. 
16/20 Janis dhe Uri Segal buzëqeshin ndërsa festojnë Ditën e Falënderimeve duke komunikuar në mënyrë virtuale me familjen ndërsa kanë shtruar një darke të vogël mes kufizimeve shkaku i sëmundjes së koronavirusit në Detroit, Michigan, SHBA, 26 nëntor 2020. 
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Një orë mësimi duke respektuar masat mbrojtëse kundër COVID-19 pas rihapjes së shkollave në Varshavë, Poloni, 25 maj 2020. 
17/20 Një orë mësimi duke respektuar masat mbrojtëse kundër COVID-19 pas rihapjes së shkollave në Varshavë, Poloni, 25 maj 2020. 
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Mësuesi i shkollës Marzio Toniolo, 35 vjeç, i bëri një fotografi vajzës së tij dyvjeçare Bianca duke ia lyer thonjtë e këmbëve derisa familja ishte nën karantinë, Itali. 
18/20 Mësuesi i shkollës Marzio Toniolo, 35 vjeç, i bëri një fotografi vajzës së tij dyvjeçare Bianca duke ia lyer thonjtë e këmbëve derisa familja ishte nën karantinë, Itali. 
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Bari ishte rritur në sheshin e famshëm të Romës Piazza Navona, pas rënies së madhe të numrit të vizitorëve për shkak të kufizimeve të rrepta në përpjekje për të parandaluar përhapjen e sëmundjes së koronavirusit (COVID-19) në Romë, Itali, 9 prill 2020.
19/20 Bari ishte rritur në sheshin e famshëm të Romës Piazza Navona, pas rënies së madhe të numrit të vizitorëve për shkak të kufizimeve të rrepta në përpjekje për të parandaluar përhapjen e sëmundjes së koronavirusit (COVID-19) në Romë, Itali, 9 prill 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Dana Baer dhe djali i saj Jacob Baer i urojnë Avery Slutskyt ditëlindjen e gjashtë nga makina e tyre gjatë festimit të ditëlindjes me makinë, duke ruajtur distancën mes vete në West Bloomfield Township, Michigan, SHBA, 24 mars 2020.
20/20 Dana Baer dhe djali i saj Jacob Baer i urojnë Avery Slutskyt ditëlindjen e gjashtë nga makina e tyre gjatë festimit të ditëlindjes me makinë, duke ruajtur distancën mes vete në West Bloomfield Township, Michigan, SHBA, 24 mars 2020.
Katër vjet më parë jeta jonë ndryshoi përgjithmonë pasi pjesa më e madhe e botës u mbyll për të frenuar përhapjen e pandemisë COVID-19.
Previous slide
Next slide

Hulumtuesit e atij studimi deklaruan se COVID-19 kishte “më shumë ndikim” në jetëgjatësi sesa çdo ngjarje tjetër gjatë gjysmëshekullit të kaluar.

Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se shifrat vënë në pah rëndësinë e një marrëveshjeje për sigurinë botërore gjatë pandemive, për të cilën po zhvillohen negociata në Gjenevë. Sipas tij, një marrëveshje e tillë do të “forconte sigurinë botërore shëndetësore, por do të mbronte edhe investimet afatgjata në shëndetësi dhe do të promovonte barazinë në mesin e shteteve”.

Hulumtuesit e Lancet vlerësuan se COVID-i ka shkaktuar 15.9 milionë vdekje gjatë viteve 2020-2021. Vdekjet janë shkaktuar qoftë nga virusi apo nga pengesat e shkaktuara në sistemin shëndetësor si pasojë e pandemisë.

XS
SM
MD
LG