Rusia ia zvogëloi Ukrainës kapacitetet për rrymë

Olha Katsan

14 dhjetor 2024

Ekipet duke shuar zjarrin e shkaktuar nga sulmet ruse që kishin për cak një stacion elektrik në Harkiv, Ukrainë.

Miliona ukrainas mbetën pa energji elektrike në vitin 2024, pasi Rusia i intensifikoi sulmet kundër infrastrukturës energjetike të Ukrainës.

Ky vend kërkoi një takim të jashtëzakonshëm të Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Bërthamore (IAEA), i cili u mbajt më 12 dhjetor, në përgjigje të sulmeve ruse.

Me këtë rast, shefi i IAEA-s, Rafael Grossi, e dënoi një sulm me dron që shkatërroi një makinë të agjencisë në Ukrainë, në fillim të kësaj jave, duke thënë se sulmi “kishte qëllim të qartë për të shkaktuar dëme”.

Ndryshimi i taktikave

Prej se Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022, u regjistruan mbi 1.000 sulme.

Në vitin e parë të luftës, ato kishin në shënjestër rrjetin e shpërndarjes së rrymës, për të kaluar këtë vit direkt në objektet e prodhimit.

Para vitit 2022, centralet bërthamore, termike dhe hidrocentralet e Ukrainës, si dhe burimet e rinovueshme prodhonin 44 gigavate energji elektrike.

Vendi konsumonte rreth 26 gigavate, ndërsa tepricën e eksportonte.

Gjatë muajve të parë të luftës, Ukraina humbi 18 gigavate të kapaciteteve prodhuese, për shkak të pushtimit të territoreve të saj nga forcat ruse.

Termocentrali bërthamor, Zaporizhja, në Ukrainën juglindore, i cili u kap nga forcat ruse, përmbushte gati 20 për qind të nevojave të vendit për energji elektrike.

Zjarrfikësit ukrainas tentojnë ta shuajnë zjarrin në një objekt kritik energjik të goditur nga një sulm raketor rus në rajonin Ivano-Frankivsk, më 13 dhjetor.

SHIKONI EDHE:

Rusia kryen “sulme masive” ndaj objekteve energjetike të Ukrainës

Përshkallëzimi i sulmeve më 2024

Gjatë këtij viti, Rusia i përshkallëzoi sulmet e saj ndaj objekteve energjetike në Ukrainë.

Ndërmjet marsit dhe gushtit, ajo kreu nëntë valë të mëdha sulmesh komplekse në 20 nga 24 rajonet e kontrolluara nga Kievi.

Forcat ruse nuk i sulmuan drejtpërdrejt termocentralet bërthamore të Ukrainës, që janë nën kontrollin e saj, por centralet u prekën.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, gjatë fjalimit në OKB.

SHIKONI EDHE:

Zelensky thotë se Putini po planifikon të sulmojë centralet bërthamore të Ukrainës

Ndërprerjet në rrjetin elektrik dhe goditjet në nënstacionet e transformatorëve bënë që shumë reaktorë bërthamorë të mbylleshin përkohësisht.

Vetëm këtë vit, Ukraina humbi 9 gigavate të kapacitetit gjenerues për shkak të sulmeve ruse - kryesisht nga dronët dhe raketat - sipas Ministrisë së Energjisë në vend.

Komisioni i Pavarur Ndërkombëtar Hetimor i OKB-së në Ukrainë tha se sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike janë sistematike, joproporcionale dhe përbëjnë krim lufte.

Komplikimet nga dimri

Moti në dimër i bën problemet edhe më të mëdha.

Oleksandr Kharchenko, drejtor i Qendrës Kërkimore të Industrisë së Energjisë, me seli në Kiev, thotë se në ditë dimri, kur temperaturat janë nën zero gradë në Ukrainë, nevojiten 18 gigavate energji elektrike për t’i përmbushur nevojat e konsumit.

Por, ai thotë se në dispozicion janë vetëm 12-13 gigavate.

“Edhe me shtesën prej 1.7 gigavati nga importet eventuale nga Evropa, mungesa mbetet e konsiderueshme”, thotë Kharchenko, duke shtuar se ndërprerjet e energjisë elektrike mund të zgjasin deri në 10-12 orë në ditë.

Një tjetër front i luftës në Ukrainë: Mbajtja në punë e termocentraleve

1/12 Një punëtor duke punuar për të riparuar një termocentral të dëmtuar nga një sulm rus me raketa, në një vend të pazbuluar në Ukrainë, 28 nëntor 2024.

2/12 Pamje e dëmeve të shkaktuara nga një sulm rus me raketa.

3/12 Një pjesë e raketës ruse që sulmoi termocentralin në Ukrainë.

4/12 Punëtorët duke punuar për sanimin e dëmeve në termocentral pas sulmeve ruse.

5/12 Rusia kreu sulme të mëdha ajrore ndaj infrastrukturës së Ukrainës, duke i lënë më shumë se 1 milion njerëz pa rrymë në motin e ftohtë.

6/12 Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskiy, e akuzoi Rusinë për "përshkallëzim të neveritshëm" të konfliktit, pasi Ministria e Brendshme e Ukrainës regjistroi dëme në infrastrukturë në nëntë rajone.

7/12 Sulmi e detyroi operatorin kombëtar të rrjetit elektrik, Ukrenerho, të njoftojë menjëherë për ndërprerje emergjente të furnizimit me rrymë, tha ministri i Energjisë, Herman Halushchenko, në orët e para të mëngjesit të 28 nëntorit.

8/12 "Edhe një herë, sektori energjetik është nën një sulm masiv armiqësor. Sulmet ndaj objekteve të energjisë po ndodhin në të gjithë Ukrainën", shkroi Halushchenko në rrjetet sociale.

9/12 Raportohet se Kievi gjithashtu i shkëputi nga rrjeti elektrik disa njësi të centraleve bërthamore gjatë sulmit. Ukraina e prodhon më shumë se gjysmën e energjisë elektrike nga centralet bërthamore.

10/12 Një punëtor mban afër një qen brenda termocentralit të dëmtuar nga sulmet ruse.

11/12 Një punëtor duke kryer punë për sanimin e dëmeve në termocentralin e dëmtuar nga raketat ruse më 28 nëntor.

12/12 Sulmi me raketa ruse ndodhi në një ditë kur temperatura në të gjithë Ukrainën kishte rënë nën zero gradë.

Një problem tjetër stinor, sipas tij, është se hidrocentralet nuk mund të gjenerojnë aq shumë gjatë dimrit, sepse niveli i ujit është shumë i ulët.

Për më tepër, shumë nga termocentralet - për shembull, me gaz dhe qymyr - janë të vjetra dhe të dëmtuara, thotë ai.

“Çdo ditë ka njësi energjie me qymyr që futen në riparime. Ato janë më shumë se 50 vjeçe”, thotë Kharchenko.

Sipas tij, këto nuk janë më modele të besueshme.

“Unë mendoj se prodhimi [i termocentraleve] me qymyr po i kalon vitet e fundit dhe fizikisht ato nuk do të zgjasin shumë”, përfundon ai.