SHBA-ja e fut Azerbajxhanin në listën e vëzhgimit të lirisë fetare
SHBA-ja e fut Azerbajxhanin në listën e vëzhgimit të lirisë fetare
Komisioni i SHBA-së për Lirinë Fetare Ndërkombëtare shprehu alarmin lidhur me rregulloret mbi praktikat fetare në Azerbajxhan, vendin me shumicë myslimane të drejtuar nga presidenti Ilham Aliyev.
Shtetet e Bashkuara e kanë vendosur Azerbajxhanin dhe tri vende të tjera në listën e vëzhgimit, për tolerim të “shkeljeve të rënda të lirisë fetare”, pasi Baku mori nën kontroll rajonin e shkëputur të Nagorno-Karabakut.
Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken tha në një deklaratë më 4 janar se Azerbajxhani i bashkohet listës me Republikën e Afrikës Qendrore, Komoret dhe Vietnamin.
Kjo vjen pasi Komisioni i SHBA-së për Lirinë Fetare Ndërkombëtare (USCIRF) vuri në dukje shqetësimet lidhur me ruajtjen e vendeve fetare të krishtera në Nagorno-Karabakh. Marrja e kontrollit nga Azerbajxhani në shtator bëri që pothuajse e gjithë popullsia, prej 100.000 armenësh etnikë, të ikte në Armeni.
Komisioni, gjithashtu, shprehi alarmin lidhur me rregulloret mbi praktikat fetare në vendin me shumicë myslimane të drejtuar nga presidenti Ilham Aliyev, duke përfshirë këtu një kërkesë që të gjitha grupet fetare të regjistrohen dhe literatura e tyre të miratohet nga një organ zyrtar.
Blinken tha se përveç "listës speciale të vëzhgimit" të Departamentit të Shtetit, ka dymbëdhjetë "vende me shqetësim të veçantë" - Burma, Kina, Kuba, Eritrea, Irani, Nikaragua, Koreja e Veriut, Pakistani, Rusia, Arabia Saudite, Taxhikistani dhe Turkmenistani.
Azerbajxhani zapton një Nagorno-Karabak të pajetë
1/8Automjete të braktisura në rrugë më 2 tetor në Stepanakert, i njohur si Xankendi nga Azerbajxhani, pas eksodit masiv të armenëve etnikë nga rajoni i Nagorno-Karabakut.
Ndërsa Azerbajxhani hyn për të riafirmuar kontrollin e Nagorno-Karabakut, ai po fiton një rajon pa jetë, që ngjan me qytete fantazmë.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
2/8Një kukull dhe gjëra personale të fëmijëve shihen në tokë në kryeqytetin rajonal, Xankendi/Stepanakert.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që transportonte armenë etnikë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke mbyllur një javë të vështirë ku rreth 100.000 njerëz u larguan pas marrjes nën kontroll të rajonit nga Azerbajxhani.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
3/8Një imazh satelitor tregon rrugët e zbrazëta të Xankendit më 29 shtator.
Qeveria armene tha më 2 tetor se rreth 100.514 banorë nga gjithsej 120.000 banorë të rajonit kishin kaluar në Armeni.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
4/8Një automjet i braktisur i parkuar para një dyqani të mbyllur në Xankendi më 2 tetor.
Eksodi i popullit të rajonit pasoi një fushatë 24-orëshe që filloi më 19 shtator, kur forcat e Azerbajxhanit shkatërruan forcat armene rë paarmatosura në rajonin e Nagorno- Karabakut, duke i detyruar ata të kapitullonin.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
5/8Makina të braktisura në një rrugë të shkretë në Xankendi.
Pas gjashtë vjet luftimesh të separatistëve që përfunduan në vitin 1994 pas rënies së Bashkimit Sovjetik, Nagorno-Karabaku ra nën kontrollin e forcave etnike armene, të mbështetura nga Armenia, duke kthyer në refugjatë rreth 1 milion nga banorët e saj azerbajxhanas.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
6/8Azerbajxhani rimori pjesë të rajonit të shkëputur pas një konflikti 6-javor në vitin 2020, së bashku me territorin përreth që forcat armene etnike e kishin kapur më parë.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
7/8Një grup gazetarësh ndërkombëtarë duke filmuar një helikopter ushtarak të paqeruajtësve rusë teksa fluturon mbi një fushë jashtë Xankendit më 2 tetor.
Autoritetet armene kanë akuzuar paqeruajtësit rusë që u dislokuan në Nagorno-Karabak pas luftës së vitit 2020 se qëndruan pranë dhe nuk arritën të ndalonin sulmin e Azerbajxhanit. Moska ka hedhur poshtë akuzat, duke argumentuar se trupat e saj nuk kishin mandat për të ndërhyrë.
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
8/8Xankendi
Zyra presidenciale e Azerbajxhanit tha se Bakuja kishte paraqitur një plan për "riintegrimin" e armenëve etnikë në rajon, duke vënë në dukje se "barazia e të drejtave dhe lirive, përfshirë sigurinë, është e garantuar për të gjithë, pavarësisht nga përkatësia e tyre etnike, fetare apo gjuhësore".
Më 2 tetor, një nga autobusët e fundit që bartte armenë nga Nagorno-Karabaku u largua nga provinca, duke i dhënë fund largimit të mundimshëm njëjavor të mbi 100.000 njerëzve pas pushtimit rrufe të Azerbajxhanit në rajon. Rrugët e tij tani janë pa jetë, me mbeturinat e shpërndara të ish-banorëve.
Previous slide
Next slide
Në një tjetër deklaratë më 4 janar, USCIRF, që bën rekomandime, por nuk përcakton politikën e SHBA-së, u ankua për pengim të lirisë fetare në Bjellorusi.
USCIRF tha se një ligj i nënshkruar më 3 janar nga udhëheqësi autoritar Alyaksandr Lukashenka që shtrëngon aktivitetet e organizatave fetare ruan dispozitat më regresive të ligjit fetar të vitit 2002 dhe vendosë më shumë kufizime të padrejta ndaj komuniteteve fetare.
“Në vend që të shfuqizojnë ligjin e tij shumë kufizues, të miratuar mbi dy dekada më parë, i cili nuk përmbushte standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, zyrtarët bjellorusë kanë dyfishuar dhe zbatuar një ligj më represiv fetar që i jep qeverisë kontroll pa kufi mbi komunitetet fetare dhe punët e tyre”, tha kryetari i USCIRF, Abraham Cooper.
Cooper tha se kufizimet nënkuptojnë se komunitetet fetare "do të përballen me zgjedhjen e frikshme për të praktikuar fenë ose besimin e tyre ‘në mënyrë të paligjshme’ ose t'i nënshtrohen një regjimi brutal që përdorë forcë dhe frikësim pa dallim kundër popullit të vet".
Blinken tha se avancimi i lirisë fetare "ka qenë një objektiv thelbësor i politikës së jashtme të SHBA-së që kur Kongresi miratoi Aktin Ndërkombëtar të Lirisë Fetare më 1998".
Ai tha se qeveritë duhet t'i japin fund abuzimeve të tilla si sulmet ndaj pjesëtarëve të komuniteteve të pakicave fetare dhe vendeve të tyre të kultit.
