Ndërlidhjet

Sa i rrezikshëm ishte sulmi i Rusisë në centralin bërthamor?

Pamje nga ajri e centralit bërthamor Zaporizhja e bërë më 2 shtator 2019.
Pamje nga ajri e centralit bërthamor Zaporizhja e bërë më 2 shtator 2019.

Associated Press

Termocentrali më i madh bërthamor i Evropës u godit nga bombardimet ruse herët të premten, duke shkaktuar një zjarr dhe duke rritur frikën për një fatkeqësi që mund të prekë të gjithë Evropën qendrore për dekada të tëra, si shkrirja në centralin e Çernobilit më 1986.

Shqetësimet u zbehën pasi autoritetet ukrainase njoftuan se zjarri ishte shuar dhe ndonëse kishte dëmtime në ndarjen e reaktorit, siguria e njësisë nuk u ndikua.

Por, edhe pse centrali bërthamor i Zaporizhjas ka një dizajn të ndryshëm nga ai i Çernobilit dhe është i mbrojtur nga zjarri, ekspertët e sigurisë bërthamore dhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike paralajmërojnë se lufta brenda dhe rreth këtyre objekteve paraqet rreziqe ekstreme.

Katastrofa bërthamore në Çernobil:  Si ndodhi?
Ju lutem prisni

Materiali aktualisht nuk është në dispozicion.

0:00 0:03:24 0:00

Një shqetësim i madh, i ngritur nga Rregullatori shtetëror bërthamor i Ukrainës, është se nëse luftimet ndërpresin furnizimin me energji të centralit bërthamor, ai do të detyrohet të përdorë gjeneratorë me naftë më pak të besueshëm, për të siguruar energji emergjente për sistemet operative të ftohjes.

Një dështim i këtyre sistemeve mund të çojë në një fatkeqësi të ngjashme me atë të uzinës japoneze të Fukushimës, kur një tërmet masiv dhe cunami në vitin 2011 shkatërruan sistemet e ftohjes, duke shkaktuar shkrirje në tre reaktorë. Pasoja e kësaj, tha presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskiy, do të ishte shumë e përhapur dhe e tmerrshme.

“Nëse ka një shpërthim, ky është fundi për të gjithë. Fundi për Evropën. Evakuimi i Evropës”, tha ai në një fjalim emocionues në mes të natës, duke u bërë thirrje vendeve të bëjnë presion mbi udhëheqjen ruse për t'u dhënë fund luftimeve pranë uzinës.

“Vetëm veprimi urgjent i Evropës mund t’i ndalojë trupat ruse. Mos lejoni vdekjen e Evropës nga një katastrofë në një central bërthamor”, tha ai.

Vuajtjet e një familjeje, 35 vjet pas katastrofës së Çernobilit
Ju lutem prisni

Materiali aktualisht nuk është në dispozicion.

0:00 0:05:38 0:00

Çfarë ndodhi?

Pasi morën qytetin port strategjik të Hersonit, forcat ruse u zhvendosën në territorin pranë Zaporizhjas dhe sulmuan qytetin e afërt të Enerhodarit për të hapur një rrugë për në uzinë, të enjten vonë.

Nuk ishte menjëherë e qartë se si u godit termocentrali, por kryebashkiaku i Enerhodarit, Dmytro Orlov, tha se një kolonë ushtarake ruse ishte parë duke u drejtuar kah objekti bërthamor dhe se të shtëna të forta u dëgjuan në qytet.

Zëdhënësi i uzinës, Andriy Tuz, i tha televizionit ukrainas se të premten herët në mëngjes, predhat ranë drejtpërdrejt mbi objektin dhe i vunë flakën një prej gjashtë reaktorëve të tij.

Fillimisht, zjarrfikësit nuk mundën t'u afroheshin flakëve, sepse po qëllohej në drejtim të tyre, tha Tuz.

Pasi foli me autoritetet ukrainase të premten, Rafael Grossi, drejtor i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), tha se u godit një ndërtesë pranë reaktorëve dhe jo reaktori.

Rafael Grossi, drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), tregon një hartë të termocentralit ukrainas, Zaporizhja, ndërsa jep detaje për situatën e termocentraleve bërthamore në Ukrainë gjatë një konference për shtyp.
Rafael Grossi, drejtori i përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), tregon një hartë të termocentralit ukrainas, Zaporizhja, ndërsa jep detaje për situatën e termocentraleve bërthamore në Ukrainë gjatë një konference për shtyp.

“Sistemet e sigurisë së gjashtë reaktorëve në termocentral nuk u prekën fare dhe nuk ka pasur asnjë lëshim të materialit radioaktiv,” tha ai.

“Megjithatë, siç mund ta imagjinoni, operatori dhe rregullatori na kanë thënë se situata natyrisht vazhdon të jetë jashtëzakonisht e tensionuar dhe sfiduese”.

Në fillim të kësaj jave, Grossi kishte paralajmëruar se IAEA ishte "shumë e shqetësuar" nga forcat ruse që kryenin operacione ushtarake kaq afër.

Ai shtoi se puna në dhe përreth objekteve bërthamore në Zaporizhzhia apo objekte tjera bërthamore në Ukrainë nuk guxon të ndërpritet nga konflikti armatosur, sikurse nuk duhet të pengohen edhe njerëzit që punojnë aty.

Shpërthimi i parë bërthamor sovjetik; nga krenaria në tragjedi
Ju lutem prisni

Materiali aktualisht nuk është në dispozicion.

0:00 0:04:57 0:00

Çfarë mund të ndodhte?

Reaktori që u godit ishte jashtë funksionit (offline), por ende përmban karburant bërthamor shumë radioaktiv. Katër nga gjashtë reaktorët e tjerë tani janë hequr nga funksioni, duke e lënë në funksion vetëm një.

Reaktorët në termocentral kanë kupola të trasha prej betoni, të cilat do t'i kishin mbrojtur ata nga zjarri i jashtëm nga tanket dhe artileria, tha Jon Wolfsthal, i cili shërbeu gjatë administratës së presidentit amerikan, Barack Obama, si drejtor i lartë për kontrollin e armëve në Këshillin e Sigurisë Kombëtare.

Bota e rrethuar me 13,080 armë bërthamore

Bota e rrethuar me 13,080 armë bërthamore
Bota e rrethuar me 13,080 armë bërthamore

Në të njëjtën kohë, një zjarr në një central bërthamor nuk është kurrë një gjë e mirë, tha ai.

“Ne nuk duam që termocentralet tona bërthamore të sulmohen, të jenë në zjarr dhe të mos ekzistojë mundësia që reaguesit e parë të kenë qasje në to”, tha ai.

Një tjetër rrezik në objektet bërthamore janë pishinat ku ftohen shufrat e karburantit të shpenzuar, të cilat janë më të ndjeshme ndaj granatimeve dhe që mund të shkaktojnë lëshimin e materialit radioaktiv.

Ndoshta problemi më i madh, megjithatë, është furnizimi me energji elektrike i termocentralit, tha Najmedin Meshkati, një profesor inxhinierie në Universitetin e Kalifornisë Jugore, i cili ka studiuar fatkeqësinë e Çernobilit dhe atë të Fukushimës, duke ngritur një shqetësim të shprehur edhe nga Wolfsthal dhe të tjerët.

Atëherë dhe tash: Një vit nga cunami në Japoni

Lart - një imazh i marrë nga një zyrtar i qytetit Miyako më  11 mars 2011. Poshtë - e njëjta zonë më 16 janar 2012...
1/12 Lart - një imazh i marrë nga një zyrtar i qytetit Miyako më  11 mars 2011. Poshtë - e njëjta zonë më 16 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - njerëzit duke fotografuar një anije të lënë në një ndërtesë në Otsuchi, më 17 prill, 201. Poshtë - më 18 shkurt, 2012...
2/12 Lart - njerëzit duke fotografuar një anije të lënë në një ndërtesë në Otsuchi, më 17 prill, 201. Poshtë - më 18 shkurt, 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - shkatërrimet nga cunami në Kesennuma, prefektura e Miyagi më 13 mars 2011. Poshtë - më 1 mars, 2012...
3/12 Lart - shkatërrimet nga cunami në Kesennuma, prefektura e Miyagi më 13 mars 2011. Poshtë - më 1 mars, 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Majtas - një pamje nga ajri e një cunami në zonën e shkatërruar Kesennuma më 12 mars, 2011. Djathtas - më 3 mars 2012...
4/12 Majtas - një pamje nga ajri e një cunami në zonën e shkatërruar Kesennuma më 12 mars, 2011. Djathtas - më 3 mars 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - cunami shkatërrues në qytetin e Yamada në prefekturën Iwate, më 14 mars, 2011. Poshtë - më 1 mars, 2012...
5/12 Lart - cunami shkatërrues në qytetin e Yamada në prefekturën Iwate, më 14 mars, 2011. Poshtë - më 1 mars, 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Majtas - makina të grumbulluara para të kullës së kontrollit në aeroportin e Sendait, 14 mars, 2011. Djathtas - e njëjta  zonë më 12 janar 2012...
6/12 Majtas - makina të grumbulluara para të kullës së kontrollit në aeroportin e Sendait, 14 mars, 2011. Djathtas - e njëjta  zonë më 12 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - evakuimi i njerëzve me barka të vogla në një rrugë të përmbytur nga cunami në e Ishinomaki, Miyagi, 12 mars, 2011. Poshtë, e njëjta zonë më 13 janar 2012...
7/12 Lart - evakuimi i njerëzve me barka të vogla në një rrugë të përmbytur nga cunami në e Ishinomaki, Miyagi, 12 mars, 2011. Poshtë, e njëjta zonë më 13 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - centrali bërthamor Daiichi Fukushima në Fukushima, dhjetor 2000. Poshtë - më 26 shkurt 2012...
8/12 Lart - centrali bërthamor Daiichi Fukushima në Fukushima, dhjetor 2000. Poshtë - më 26 shkurt 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - cunami shkatërrues në qytetin Higashimatsushima, në Miyagi, më 12 mars, 2011. Poshtë -  më 3 mars 2012...
9/12 Lart - cunami shkatërrues në qytetin Higashimatsushima, në Miyagi, më 12 mars, 2011. Poshtë -  më 3 mars 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - njerëzit ecin nëpër baltë binarëve të trenit në Tagajo, Miyagi, më 13 mars 2011. Poshtë -e njëjta zonë më 12 janar 2012...
10/12 Lart - njerëzit ecin nëpër baltë binarëve të trenit në Tagajo, Miyagi, më 13 mars 2011. Poshtë -e njëjta zonë më 12 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - zona e Rikuzentakata pas cunamit, prefektura Iuate, më 22 mars, 2011. Poshtë - e njëjta zonë më 15 janar 2012...
11/12 Lart - zona e Rikuzentakata pas cunamit, prefektura Iuate, më 22 mars, 2011. Poshtë - e njëjta zonë më 15 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Lart - Yuko Sugimoto në grumbullin e mbeturinave duke kërkuar djalin e saj, qyteti Ishinomaki në Miyagi, më 13 mars 2011. Poshtë, ajo me birin e saj, Raito, 5 vjeç, më 27 janar 2012...
12/12 Lart - Yuko Sugimoto në grumbullin e mbeturinave duke kërkuar djalin e saj, qyteti Ishinomaki në Miyagi, më 13 mars 2011. Poshtë, ajo me birin e saj, Raito, 5 vjeç, më 27 janar 2012...
11 marsi 2012 do të shënojë përvjetorin e parë të tërmetit masiv dhe cunamit që preku Japoninë, ku pretendohet se ka marrë më shumë se 19,000 jetë njerëzish. Këto imazhe kombo (të bashkuara) tregojnë zona të shkatërruara menjëherë pas katastrofës, dhe të njëjtat në kohët e fundit.
Previous slide
Next slide

Humbja e energjisë mund ta detyrojë centralin të mbështetet në gjeneratorët e emergjencës me naftë, të cilët nuk janë të besueshëm dhe mund të dështojnë ose të mbeten pa karburant, duke shkaktuar një ndërprerje të punës së stacionit, që do të ndalonte edhe qarkullimin e ujit të nevojshëm për të ftohur rezervuarin e karburantit të shpenzuar, tha ai.

"Ky është shqetësimi im i madh - më i madh", u shpreh ai.

David Fletcher, profesor i Universitetit të Sidneit në Shkollën e tij të Inxhinierisë Kimike dhe Biomolekulare, vuri në dukje se mbyllja e reaktorëve nuk do të ndihmonte nëse sistemi i ftohjes dështon.

“Shqetësimi i vërtetë nuk është një shpërthim katastrofik siç ndodhi në Çernobil, por dëmtimi i sistemit të ftohjes, i cili kërkohet edhe kur reaktori është i mbyllur”, tha ai.

"Ishte ky lloj dëmtimi që çoi në aksidentin e Fukushimës", sipas tij.

Një dekadë pas katastrofës në Fukushima

Fotografi të bëra më 14 mars, 2011, ku shfaqet shpërthimi në centralin bërthamor në Fukushima. Shpërthimi ndodhi në centralin bërthamor, pasi autoritetet thanë se ai u godit nga tërmeti dhe cunami i fuqishëm më 11 mars, duke shkaktuar rrjedhje radioaktive.&nbsp;<br />
&nbsp;
1/24 Fotografi të bëra më 14 mars, 2011, ku shfaqet shpërthimi në centralin bërthamor në Fukushima. Shpërthimi ndodhi në centralin bërthamor, pasi autoritetet thanë se ai u godit nga tërmeti dhe cunami i fuqishëm më 11 mars, duke shkaktuar rrjedhje radioaktive. 
 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Tym duke dalë në portin Tagajo, në prefekturën Miyagi të Japonisë më 13 mars, 2011, pasi ky shtet u godit nga një tërmet i fuqishëm, që shkaktoi cunami.
2/24 Tym duke dalë në portin Tagajo, në prefekturën Miyagi të Japonisë më 13 mars, 2011, pasi ky shtet u godit nga një tërmet i fuqishëm, që shkaktoi cunami.
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Pamjet satelitore nga uzina bërthamore në Fukushima, pas shpërthimit më 14 mars, 2011.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
3/24 Pamjet satelitore nga uzina bërthamore në Fukushima, pas shpërthimit më 14 mars, 2011. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Zyrtarët, të veshur me rroba mbrojtëse,&nbsp;kontrollojnë fëmijët për rrezatim. Këta fëmijë u evakuuan nga Koriyama, që gjendet në afërsi të centralit në Fukushima. Japoni, 13 mars, 2011.&nbsp;
4/24 Zyrtarët, të veshur me rroba mbrojtëse, kontrollojnë fëmijët për rrezatim. Këta fëmijë u evakuuan nga Koriyama, që gjendet në afërsi të centralit në Fukushima. Japoni, 13 mars, 2011. 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Shtëpitë janë përmbytur pa cunamit dhe tërmetit në Natori në verilindje të Japonisë. Fotografi e bërë më 11 mars, 2011.
5/24 Shtëpitë janë përmbytur pa cunamit dhe tërmetit në Natori në verilindje të Japonisë. Fotografi e bërë më 11 mars, 2011.
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Një grua qëndron e ulur pranë shtëpisë së saj të dëmtuar në qytetin Natori në veri të Japonisë më 13 mars, 2011. Një tërmet prej 9 shkallësh të Rihterit dhe një cunami më 11 mars, vranë pothuajse 16.000 persona dhe mbi 2.500 të zhdukur. Ndërkaq, cunami, valët e së cilit ishin të larta dhjetë metra, mori me vete gjithçka që i doli përpara, përfshirë shtëpi, anije, makina e objekte të tjera.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
6/24 Një grua qëndron e ulur pranë shtëpisë së saj të dëmtuar në qytetin Natori në veri të Japonisë më 13 mars, 2011. Një tërmet prej 9 shkallësh të Rihterit dhe një cunami më 11 mars, vranë pothuajse 16.000 persona dhe mbi 2.500 të zhdukur. Ndërkaq, cunami, valët e së cilit ishin të larta dhjetë metra, mori me vete gjithçka që i doli përpara, përfshirë shtëpi, anije, makina e objekte të tjera. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Një djalë me maskë ecën nëpër një dyqan ushqimesh në Akita më 15 mars, 2011. Banorët e këtij qyteti pothuajse boshatisën dyqanet ushqimore, pas tërmetit dhe cunamit si dhe krizës në Fukushima. Kriza bërthamore në Japoni u përshkallëzua më 15 mars, pas dy shpërthimeve në centralin bërthamor, duke bërë që nivelet e rrezatimit të arrinin në nivele të rrezikshme.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
7/24 Një djalë me maskë ecën nëpër një dyqan ushqimesh në Akita më 15 mars, 2011. Banorët e këtij qyteti pothuajse boshatisën dyqanet ushqimore, pas tërmetit dhe cunamit si dhe krizës në Fukushima. Kriza bërthamore në Japoni u përshkallëzua më 15 mars, pas dy shpërthimeve në centralin bërthamor, duke bërë që nivelet e rrezatimit të arrinin në nivele të rrezikshme. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Një person testohet për rrezatim nga një doktor në Yonezawa, në veri të Japonisë, 98 kilometra nga centrali bërthamor në Fukushima. Japoni, 21 mars, 2011.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
8/24 Një person testohet për rrezatim nga një doktor në Yonezawa, në veri të Japonisë, 98 kilometra nga centrali bërthamor në Fukushima. Japoni, 21 mars, 2011. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Kunio Shiga ecën pranë shtëpisë së tij në Minami Soma, në qarkun e Fukushimës më 8 prill, 2011. Kjo zonë u evakuua dhe u vendos një perimetër prej 20 kilometrash përreth centralit, ku banorët nuk mund të hynin. Ky burrë 75-vjeçar, mbeti i vetëm në këtë vend, ku kishte edhe shtëpinë e tij, pas tërmetit dhe cunamit që goditi Japoninë në mars të vitit 2011.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
9/24 Kunio Shiga ecën pranë shtëpisë së tij në Minami Soma, në qarkun e Fukushimës më 8 prill, 2011. Kjo zonë u evakuua dhe u vendos një perimetër prej 20 kilometrash përreth centralit, ku banorët nuk mund të hynin. Ky burrë 75-vjeçar, mbeti i vetëm në këtë vend, ku kishte edhe shtëpinë e tij, pas tërmetit dhe cunamit që goditi Japoninë në mars të vitit 2011. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Zjarr dhe tym shihet duke dalë nga ndërtesa e reaktorit numër katër të kompanisë Tokyo Electric Power, në centralin në Fukushima më 12 prill, 2011.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
10/24 Zjarr dhe tym shihet duke dalë nga ndërtesa e reaktorit numër katër të kompanisë Tokyo Electric Power, në centralin në Fukushima më 12 prill, 2011. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Anijet e peshkimit janë bartur nga cumani shkatërrues në qarkun Shishiori në qytetin Kesennuma në veri të Japonisë më 28 prill, 2011.<br />
<br />
&nbsp;
11/24 Anijet e peshkimit janë bartur nga cumani shkatërrues në qarkun Shishiori në qytetin Kesennuma në veri të Japonisë më 28 prill, 2011.

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Banorët, që jetonin në zonën në perimetër prej 20 kilometrash në afërsi të centralit bërthamor, lutem për viktimat e tërmetit dhe cunamit të 11 marsit. Namie, qarku i Fukushimës, 26 maj, 2011.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
12/24 Banorët, që jetonin në zonën në perimetër prej 20 kilometrash në afërsi të centralit bërthamor, lutem për viktimat e tërmetit dhe cunamit të 11 marsit. Namie, qarku i Fukushimës, 26 maj, 2011. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Një fotografi e bërë nga ajri i reaktorit bërthamor të Fukushimës, më 20 gusht, 2013.<br />
<br />
&nbsp;
13/24 Një fotografi e bërë nga ajri i reaktorit bërthamor të Fukushimës, më 20 gusht, 2013.

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Të veshur me rroba mbrojtëse, Yuzo Mihara (majtas) dhe gruaja e tij, Yuko shihen në rrugët boshe të qytetit Namie, në qarkun e Fukushimës më 22 shkurt, 2013. Pas tërmetit dhe cunamit të 11 marsit, 2011, shumë banorë kanë jetuar në shtëpi të përkohshme, pasi shtëpitë e tyre u shkatërruan në mars të 2011-tës.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
14/24 Të veshur me rroba mbrojtëse, Yuzo Mihara (majtas) dhe gruaja e tij, Yuko shihen në rrugët boshe të qytetit Namie, në qarkun e Fukushimës më 22 shkurt, 2013. Pas tërmetit dhe cunamit të 11 marsit, 2011, shumë banorë kanë jetuar në shtëpi të përkohshme, pasi shtëpitë e tyre u shkatërruan në mars të 2011-tës. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Makina të dëmtuara shihen në fushat në qytetin Namie, dy vjet pas tërmetit dhe cunamit në Japoni.&nbsp;<br />
<br />
<br />
&nbsp;
15/24 Makina të dëmtuara shihen në fushat në qytetin Namie, dy vjet pas tërmetit dhe cunamit në Japoni. 


 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Chiyoko Hirata dhe familjarët e tij lutem para shtëpisë së tyre të shkatërruar nga cunami në zonën Ukedo të qytetit Namie në Fukushima. Shtëpia e tyre ndodhet pesë kilometra nga centrali bërthamor. Fotografia është bërë më 11 mars, 2014.&nbsp;<br />
<br />
<br />
&nbsp;
16/24 Chiyoko Hirata dhe familjarët e tij lutem para shtëpisë së tyre të shkatërruar nga cunami në zonën Ukedo të qytetit Namie në Fukushima. Shtëpia e tyre ndodhet pesë kilometra nga centrali bërthamor. Fotografia është bërë më 11 mars, 2014. 


 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Punëtorët, të veshur me rroba mbrojtëse, mbledhin rrënojat dhe i vendosin në qese plastike. Ata po punojnë si pjesë e një operacioni për dekontamin në qytetin Tomioka të Fukushimës, që gjendet pranë centralit bërthamor. Fotografi e bërë më 24 shkurt, 2015.&nbsp;<br />
<br />
<br />
&nbsp;
17/24 Punëtorët, të veshur me rroba mbrojtëse, mbledhin rrënojat dhe i vendosin në qese plastike. Ata po punojnë si pjesë e një operacioni për dekontamin në qytetin Tomioka të Fukushimës, që gjendet pranë centralit bërthamor. Fotografi e bërë më 24 shkurt, 2015. 


 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Këta persona nderojnë viktimat e tërmetit dhe cunamit në Fukushima, pranë kësaj pllake përkujtimore të vendosur në Namie më 11 mars, 2019.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
18/24 Këta persona nderojnë viktimat e tërmetit dhe cunamit në Fukushima, pranë kësaj pllake përkujtimore të vendosur në Namie më 11 mars, 2019. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Yuya Hatakeyama, një zyrtar në qytetin Tomioka, ecën pranë një zone ku janë mbledhur mbetjet, që potencialisht janë radioaktive, më 26 shkurt, 2021. Ai ishte 14-vjeçar kur ndodhi katastrofa në Fukushima dhe ishte detyruar që të evakuohej. Tani, ai është 24 vjeç dhe po ndihmon në rindërtimin e komunitetit dhe që banorët e këtij qyteti të ribashkohen.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
19/24 Yuya Hatakeyama, një zyrtar në qytetin Tomioka, ecën pranë një zone ku janë mbledhur mbetjet, që potencialisht janë radioaktive, më 26 shkurt, 2021. Ai ishte 14-vjeçar kur ndodhi katastrofa në Fukushima dhe ishte detyruar që të evakuohej. Tani, ai është 24 vjeç dhe po ndihmon në rindërtimin e komunitetit dhe që banorët e këtij qyteti të ribashkohen. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Kjo fotografi është bërë më 24 shkurt, 2021 dhe aty shihet Akria Sato, që ka veshur rroba mbrojtëse dhe qëndron pranë ndërtesës së Kishës në Fukushima që gjendet brenda zonës së rrezikshme. Dhjetë vjet pas tërmetit dhe cunamit shkatërrues, që çoi në shtrirjen e dy reaktorëve në Fukushima, ky vend ende mbetet bosh.&nbsp;<br />
<br />
<br />
&nbsp;
20/24 Kjo fotografi është bërë më 24 shkurt, 2021 dhe aty shihet Akria Sato, që ka veshur rroba mbrojtëse dhe qëndron pranë ndërtesës së Kishës në Fukushima që gjendet brenda zonës së rrezikshme. Dhjetë vjet pas tërmetit dhe cunamit shkatërrues, që çoi në shtrirjen e dy reaktorëve në Fukushima, ky vend ende mbetet bosh. 


 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Naoto Matsumura së bashku me qentë e tij në qytetin Tomioka të Fukushimës më 26 shkurt, 2021. Rreth dhjetë kilometra në jug gjendet centrali bërthamor i Fukushimës. Ky person ka sfiduar urdhërat e qeverisë dhe ka qëndruar në shtëpinë e tij, ku ka një fermë.&nbsp;<br />
<br />
<br />
<br />
&nbsp;
21/24 Naoto Matsumura së bashku me qentë e tij në qytetin Tomioka të Fukushimës më 26 shkurt, 2021. Rreth dhjetë kilometra në jug gjendet centrali bërthamor i Fukushimës. Ky person ka sfiduar urdhërat e qeverisë dhe ka qëndruar në shtëpinë e tij, ku ka një fermë. 



 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Dhjetë vjet pas, kështu duket një pjesë e centralit bërthamor në Fukushima, që u dëmtua gjatë tërmetit dhe cunamit të vitit 2011. Fotografia është bërë në shkurt të vitit 2021.&nbsp;<br />
<br />
<br />
&nbsp;
22/24 Dhjetë vjet pas, kështu duket një pjesë e centralit bërthamor në Fukushima, që u dëmtua gjatë tërmetit dhe cunamit të vitit 2011. Fotografia është bërë në shkurt të vitit 2021. 


 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Punëtorët punojnë në dekontaminimin e Futaba, në qarkun e Fukushimës më 17 shkurt, 2021.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
23/24 Punëtorët punojnë në dekontaminimin e Futaba, në qarkun e Fukushimës më 17 shkurt, 2021. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Një kioskë e shkatërruar në Tomioka të Fukushimës më 17 shkurt, 2021.&nbsp;<br />
<br />
&nbsp;
24/24 Një kioskë e shkatërruar në Tomioka të Fukushimës më 17 shkurt, 2021. 

 
Më 11 mars, 2021 shënohet dhjetëvjetori i katastrofës bërthamore në Fukushima të Japonisë, që u shkaktua nga një tërmet dhe cunami. Tre reaktorët në centralin bërthamor të Fukushimës në Japoni u dëmtuan, që çoi në aksidentin e dytë më të madh bërthamor në histori. Cunami që goditi centralin bërthamor shkaktoi rrjedhje radioaktive. Si pasojë e kësaj katastrofe, mbi 470.000 persona u evakuuan nga shtëpitë e tyre dhe afro 18.500 njerëz kanë vdekur ose janë zhdukur nga cunami.
Previous slide
Next slide

Çfarë shqetësimi mbetet?

Ukraina është shumë e varur nga energjia bërthamore, me 15 reaktorë në katër stacione që ofrojnë rreth gjysmën e energjisë elektrike të vendit.

Në vazhdën e sulmit në Zaporizhja, presidenti i SHBA-së, Joe Biden, kryeministri britanik, Boris Johnson, dhe të tjerë kërkuan që menjëherë t’u jepet fund luftimeve atje.

Pas një bisede me kryeministrin ukrainas, Denys Shmyhal, drejtori i IAEA-s, Grossi, u bëri thirrje të gjitha palëve që të "përmbahen nga veprimet" që mund të vënë në rrezik termocentralet bërthamore të Ukrainës.

Shmyhal u bëri thirrje vendeve perëndimore që t’i mbyllin qiejt mbi centralet bërthamore të vendit.

“Është një çështje e sigurisë së të gjithë botës!”, tha ai në një deklaratë.

Ukraina është, gjithashtu, shtëpi e ish-uzinës bërthamore të Çernobilit - ku radioaktiviteti ende rrjedh - që u mor nga forcat ruse.

Në një thirrje drejtuar IAEA-s për ndihmë në fillim të kësaj jave, zyrtarët ukrainas thanë se stafi i Çernobilit ishte mbajtur nga ushtria ruse pa rotacion dhe se ai është shumë i lodhur.

Grossi në fillim të kësaj jave i bëri thirrje Rusisë që të lejojë stafin e Çernobilit "të bëjë punën e tij në mënyrë të sigurt dhe efektive".

Qyteza ruse që jeton ende me pasojat e Çernobilit
Ju lutem prisni

Materiali aktualisht nuk është në dispozicion.

0:00 0:04:19 0:00

Gjatë luftimeve në fundjavë, zjarri rus goditi gjithashtu një objekt të depozitimit të mbetjeve radioaktive në Kiev dhe një strukturë të ngjashme në Harkiv.

Të dyja përmbanin mbetje të nivelit të ulët, por Grossi tha se incidentet duhet të shërbejnë si një paralajmërim.

"Dy incidentet nxjerrin në pah rrezikun që objektet me material radioaktiv mund të pësojnë dëmtime gjatë konfliktit të armatosur, me pasoja potencialisht të rënda", tha ai.

James Acton, bashkëdrejtor i Programit të Politikës Bërthamore në Institutin "Carnegie Endowment for International Peace", tha se çelësi i thjeshtë për t'i mbajtur objektet të sigurta, është përfundimi i menjëhershëm i çdo operacioni ushtarak rreth tyre.

"Në rrethana normale, gjasat që një reaktor të humbasë fuqinë dhe të dëmtohen gjeneratorët e emergjencës me naftë dhe të mos riparohen në mënyrë adekuate shpejt, janë shumë-shumë të vogla. Por, në një luftë, të gjitha këto dështime të ndryshme që duhet të ndodhin që një reaktor të dëmtohet dhe shkrihet - gjasat që të gjitha të ndodhin - bëhen shumë më të mundshme sesa në kohë paqeje", tha Acton.

Mitsuru Fukuda, një profesor në Universitetin Nihon në Tokio dhe ekspert në menaxhimin e krizave dhe sigurisë, tha se sulmi në Zaporizhja ngre pyetje më të gjera për të gjitha vendet.

"Shumë prej nesh nuk prisnin që ushtria e një vendi të respektuar të ndërmerrte një hap kaq të egër", tha ai.

“Tani që (presidenti rus Vladimir) Putin e ka bërë këtë, jo vetëm Ukraina, por komuniteti ndërkombëtar, përfshirë Japoninë, duhet të rivlerësojnë rrezikun e të pasurit të centraleve bërthamore si objektiva të mundshme të kohës së luftës”.

Ky material është pjesë e rubrikave
XS
SM
MD
LG