Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, e ka kushtëzuar ratifikimin e aplikacionit të Suedisë për anëtarësim në NATO, me miratimin e kërkesës që i ka bërë Ankaraja Kongresit amerikan për aeroplanët luftarakë, F-16.
Suedia dhe Finlanda kanë hequr dorë nga disa dekada të neutralitetit dhe kanë kërkuar të anëtarësohen në aleancën veri-atlantike, pas nisjes së luftës së Rusisë në Ukrainë, në fund të vitit të kaluar.
Kërkesat e tyre janë miratuar shpejt prej të gjitha vendeve anëtare të NATO-s, përveç Turqisë dhe Hungarisë.
Dy vendet e kanë miratuar këtë vit aplikacionin e Finlandës, por jo edhe të Suedisë.
Erdogani ankohet se Stokholmi nuk ka marrë masa të mjaftueshme për t’i shtypur grupet kurde, që Ankaraja i konsideron terroriste.
Komiteti për Çështje të Jashtme i Parlamentit të Turqisë, e ka shtyrë votimin për aplikim për më vonë, vendim që është kritikuar nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg.
Erdogan e ka dhënë këtë sinjal të fortë të premten, që parlamenti do të veprojë në rastin e Suedisë, nëse Kongresi amerikan miraton kërkesën e Turqisë për blerje të aeroplanëve F-16 dhe pjesëve të tyre.
“Ju thoni se do të merrni hapa në çështjen e aeroplanëve F-16, pas miratimit në Kongres, mirëpo edhe unë kam Parlament”, ka thënë Erdogan para gazetarëve, duke iu referuar Shteteve të Bashkuara.
Në qendrën e trajnimit të pilotëve të avionëve F-16 në Rumani
Objekti në Rumaninë juglindore synon ta rrisë ndërveprimin midis aleatëve të NATO-s dhe ta pozicionojë më mirë aleancën ushtarake “për t’u përballur me sfidat komplekse” në Evropën Lindore dhe në rajonin e Detit të Zi, tha Ministria e Mbrojtjes e Rumanisë.
Avionët luftarakë, të prodhuar në SHBA, do të dërgohen nga Forcat Ajrore Mbretërore të Holandës, ndërsa prodhuesi i avionëve, Lockheed Martin, do të sigurojë instruktorë dhe mirëmbajtje në qendrën e trajnimit.
Në muajin gusht, Shtetet e Bashkuara miratuan dërgimin e avionëve luftarakë F-16 në Ukrainë nga Danimarka dhe Holanda, sapo të përfundojë trajnimi i pilotëve.
Ollongren tha se aleatët evropianë duhet të vazhdojnë ta mbështesin Ukrainën në luftën e saj kundër pushtimit rus. “Ne duhet t’i shtojmë përpjekjet tona, duhet ta vazhdojmë mbështetjen tonë për Ukrainën në çdo mënyrë të mundshme”, tha ajo.
Ollongren mirëpriti një propozim të përfaqësuesit të lartë të BE-së, Josep Borrell, për të krijuar një fond me deri në 5 miliardë euro në vit - gjatë katër vjetëve të ardhshëm - për të forcuar Ukrainën.
Rumania - anëtare e NATO-s nga viti 2004 - ka rritur shpenzimet e saj në mbrojtje, ndërsa NATO-ja ka forcuar praninë në krahun lindor të Evropës, duke dërguar grupe shtesë luftarake në Rumani, Hungari, Bullgari dhe Sllovaki.
“Nëse ne jemi dy shtete aleate në NATO, atëherë duhet ta bëni pjesën tuaj, në solidaritet, dhe Parlamenti ynë do ta bëjë pjesën e vet. Kjo është e gjitha”.
Administrata e presidentit amerikan, Joe Biden ka premtuar vazhdimisht që do ta çojë përpara planin për shitjen e aeroplanëve.
Mirëpo, miratimi i kërkesës ka hasur në rezistencën nga liderë të Kongresit, të cilët përmendin shqetësimet lidhur me historikun e Turqisë në fushën e të drejtave të njeriut, dhe raportin me Greqinë, po ashtu anëtare e NATO-s.