Shtetasi rus, Ilya Perekopsky, nënkryetar i aplikacionit Telegram dhe bashkëpunëtor i kamotshëm i themeluesit të tij, Pavel Durov, e ka kërkuar shtetësinë e Bosnje e Hercegovinës si një njeri që do t’i sillte shtetit përfitim të veçantë.
Kërkesa e Ilya Perekopskyt për shtetësi u përfshi në rendin e ditës të propozuar për seancën e Këshillit të Ministrave të Bosnjës, e cila pritet të mbahet më 30 korrik.
Ajo do të shtjellohet vetëm nëse pranohet si pikë e rendit të ditës në seancë.
Ministria e Çështjeve Civile i tha Shërbimit të Ballkanit të Radios Evropa e Lirë (REL) se Perekopsky e paraqiti kërkesën bazuar në nenin 13 të Ligjit për Shtetësinë, i cili lejon dhënien e shtetësisë shtetasve të huaj nëse ajo sjell përfitim të veçantë për Bosnjën.
“Aplikanti zyrtar është avokati i personit, avokati Milosh Kudra nga Banjalluka, bazuar në rekomandimin e Dhomës së Tregtisë të Republikës Sërpska të datës 29 prill 2026”, i tha Ministria REL-it.
Vendimi përfundimtar për pranimin e shtetësisë së Bosnjës për një shtetas të huaj merret përmes konsensusit nga Këshilli i Ministrave i Bosnjës.
Ministria e Çështjeve Civile theksoi se Dhoma e Tregtisë e Republikës Sërpska deklaroi në rekomandimin e saj se Perekopsky "mund të ketë ndikim të mirë në rritjet ekonomike dhe të zhvillimit të Republikës Sërpska dhe të Bosnje e Hercegovinës".
Një nga arsyet e deklaruara është se ai dëshiron të marrë përsipër një pjesë të aksioneve në kompaninë "EVA Genesis" doo Banja Luka.
Në rekomandim thuhet tutje se kompania synon të investojë fonde të konsiderueshme në Bosnje përmes projekteve në fushat e marketingut dhe komunikimit digjital, teknologjisë së informacionit dhe industrisë së modës.
Ajo nuk dha hollësi se si do ta bënte këtë.
Çfarë thotë Dhoma e Tregtisë?
Presidenti i Dhomës së Tregtisë së Republikës Sërpska, Goran Raçiq, i tha REL-it se rekomandimet nuk bëhen në bazë të shtetësisë së aplikantit, por në bazë të planeve të biznesit që ai synon t’i zbatojë.
“Nëse këta janë persona që kanë aktivitete serioze biznesi, vlerësojmë se këta persona, me rekomandime nga institucione të tjera të përfshira në procedurë, mund të marrin një rekomandim për marrjen e shtetësisë”, tha Raçiq.
Ai shtoi se Dhoma e Tregtisë kishte bërë më parë rekomandime të ngjashme për qytetarët e vendeve të tjera.
"Ne nuk e shqyrtojmë nëse dikush është nga Rusia apo nga ndonjë vend tjetër. Kemi pasur njerëz nga Gjermania, Austria, Italia dhe vende të tjera që kanë aplikuar për shtetësi. Ne i shqyrtojmë planet e biznesit dhe vlerësojmë nëse ato mund të justifikojnë aktivitetet e biznesit që shpallin", tha Raçiq.
Ai deklaroi se rekomandimi pasohet nga kontrolle sigurie nga institucionet kompetente përpara se propozimi t'i dërgohet Këshillit të Ministrave të Bosnjës për aprovim.
Raçiq tha gjithashtu se nuk mund ta mbante mend saktësisht dokumentacionin në lidhje me Perekopskyn sepse rekomandimi ishte dhënë më herët.
Kontrollet e sigurisë
Ministria e Çështjeve Civile deklaron se janë marrë mendime për Perekopskyn nga Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë e Bosnjës (OSA), Shërbimi për Çështjet e të Huajve dhe Zyra Legjislative e Këshillit të Ministrave të Bosnjës.
Gjithashtu është konfirmuar se janë kryer kontrolle sigurie, por përmbajtja dhe përfundimet e tyre nuk janë të qasshme për publikun.
"Informacioni që lidhet me rezultatin e kontrolleve të sigurisë, ose përmbajtjen e opinioneve të institucioneve kompetente, nuk mund të paraqitet, duke pasur parasysh rregulloret që rregullojnë mbrojtjen e të dhënave të klasifikuara", deklaroi Ministria.
Kompania në Banjalluka përmendet në rekomandim
Kompania "EVA Genesis" doo Banja Luka, e cila është e listuar si pjesë e planeve të biznesit që lidhen me aplikimin për shtetësi, ishte regjistruar në prill të vitit 2025.
Sipas të dhënave nga regjistri i gjykatës, themeluesja dhe pronarja e kompanisë është shtetasja ruse Lyudmila Budilova me 100% të aksioneve, ndërsa Yevgenij Budilov është i listuar si drejtor.
Kompania është e regjistruar për të kryer aktivitete të tregtisë së jashtme me një kapital themelues prej një marke të konvertueshme.
Themeluesja e EVA, Genesis Budilova, me vendim të Këshillit të Ministrave të Bosnjës më 17 shtator 2025, mori shtetësinë e Bosnjës si person me rëndësi të veçantë për ekonominë, me propozim të Dhomës së Tregtisë të Republikës Sërpska.
Nuk është e qartë nga të dhënat e regjistrit të qasshëm publikisht se ndryshimi i pronësisë në kompaninë EVA Genesis është zbatuar tashmë, megjithëse dokumentacioni i referuar nga Ministria e Çështjeve Civile thotë se Perekopsky është në proces të blerjes së aksioneve në kompani.
Radio Evropa e Lirë u përpoq të kontaktonte kompaninë nëpërmjet numrit të telefonit të listuar, i cili është gjithashtu numri i avokatit Milosh Kudra, i cili, sipas Ministrisë së Çështjeve Civile, është avokati i Perekopskyt në procesin e fitimit të shtetësisë.
Kudra nuk donte të fliste për rastin dhe tha se e kishte përfaqësuar më parë kompaninë në disa procedura, por se nuk kishte kontakt me pronarët e saj.
Raportimet për probleme tatimore në Rusi
Mediat ruse raportuan në gusht 2024 se Shërbimi Federal i Taksave i Rusisë kishte bllokuar llogaritë e Perekopskyt në disa banka për shkak të deklaratave tatimore të paparaqitura dhe detyrimeve tatimore të papaguara.
Në atë kohë, RIA Novosti, duke cituar të dhëna nga autoritetet tatimore dhe shërbimi BIR-Analyst, njoftoi se dy kompani të lidhura me të kishin ndërprerë veprimtarinë, por nuk i kishin shlyer plotësisht detyrimet e tyre ndaj autoriteteve tatimore.
Bashkëpunëtori i tij i hershëm dhe themeluesi i Telegramit, Pavel Durov, u gjend gjithashtu në fokus të autoriteteve ruse më 29 korrik të këtij viti, kur u padit për ndihmë të dyshuar në aktivitete terroriste.
Shërbimet ruse të sigurisë pretendojnë se shërbimet speciale ukrainase kanë përdorur disa robotë të Telegramit për të rekrutuar rusë të rinj për sabotim dhe aktivitete terroriste.
Telegram iu përgjigj akuzave duke publikuar një fotografi të Durovit ku tregon gishtin e mesëm.