Fundi i jetës së një gruaje, për familjet e tyre shënon fillimin e një jete të ndryshuar përgjithmonë.
Milihate Cokli, nëna e Erona Coklit të vrarë nga ish-bashkëshorti në vitin 2024, thotë se kishte kërkuar ndihmë nga institucionet për ta mbrojtur vajzën e saj, por se nuk ishte marrë seriozisht.
Për këtë arsye, rasti i vrasjes së Arlinda Zekajt më 25 tetor - pasi ajo kishte raportuar rrezikun që i kanosej te të gjitha institucionet përgjegjëse - ia kujton luftën e vet.
Tani, ajo kujton një rast kur kishte shkuar te vendi ku punonte Erona, pasi, sipas saj, ish-partneri i vajzës nuk e linte të qetë të bijën as në vendin e punës. Gjatë bisedës, Erona kishte dalë dhe e kishte përqafuar të ëmën.
“Nënë, ky nuk më lë rehat”, i kishte thënë ajo.
Cokli thotë se pas këtij rasti ishte drejtuar në polici për të raportuar se vajza e saj po kërcënohej, por se reagimi që kishte marrë e kishte zhgënjyer.
Ajo kujton një bisedë me një hetuese, e cila, sipas saj, e kishte pyetur se çfarë nëne ishte që nuk e lejonte vajzën të vendoste vetë. Cokli thotë se ishte larguar me lot në sy, pasi kishte shpjeguar se Erona po kërcënohej dhe se kishte frikë për sigurinë e saj.
“Unë si nënë kam kërkuar ndihmë për vajzën time, më bartnin si një leckë sa andej-këndej”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.
Tani, vrasja e Eronës e ka ndryshuar përgjithmonë jetën e familjes, thotë Cokli, e cila përkujdeset për djalin që e la pas Erona.
“E kam nipin që e llogaris si djalin tim. Por, pa buzëqeshjen e Eronës, atmosfera në shtëpi nuk është si më parë”, thotë ajo.
Përveç humbjes, nëna thotë se nuk ndien se ka marrë drejtësi për vrasjen e vajzës së saj, pasi e cilëson si shumë të ulët dënimin me 24 vjet burgim për vrasësin e Eronës.
Nëna e Eronës kërkon që institucionet ta ndryshojnë mënyrën se si i trajtojnë gratë dhe familjarët që kërkojnë ndihmë.
“Nuk duhet të tallen me vajza apo nëna që kërkojnë ndihmë”, thotë ajo për REL.
“Nuk dua që vajzat tona të kujtohen vetëm pasi të mos jenë më gjallë”
Kërkesat për mbrojtje dhe përgjegjësi institucionale i përsërit edhe Valdete Osmani, nëna e Marigona Osmanit, e cila u vra në moshën 18-vjeçare në vitin 2021.
“Nuk dua që vajzat tona të kujtohen vetëm pasi të mos jenë më gjallë. Dua që ato të mbrohen, të dëgjohen dhe të ndihen të sigurta”, thotë Osmani për Radion Evropa e Lirë.
Ajo e kujton çdo ditë vajzën e sa për buzëqeshjen, sytë e saj ngjyrë kafe dhe ëndrrat që nuk arriti t'i realizonte.
“Ajo nuk ka qenë veç një emër në lajme, ka qenë vajza ime”, thotë Osmani për Radion Evropa e Lirë.
Përveç mungesës së Marigonës, familja është dashur të përballet vazhdimisht edhe me kujtimin e rrethanave në të cilat ajo humbi jetën.
“Procesi gjyqësor ka qenë shumë i vështirë për neve si familje sepse çdo herë është dashur të përballemi me atë që i ka ndodhur vajzës tonë”, thotë ajo.
Por, nënës së Marigonës i mbetet peng mendimi se tragjedia do të mund të ishte parandaluar, pasi thotë se familja kishte kërkuar ndihmë nga policia para tragjedisë, por se nuk ishin marrë seriozisht.
“Si nanë, është shumë e rëndë të mendosh që ke kërkuar ndihmë dhe prapë ke përfunduar duke e humbur vajzën”, thotë ajo.
Ajo nuk mund ta dijë sigurt nëse një reagim i institucioneve do ta kishte ndryshuar përfundimin, por kërkon që tash e tutje çdo ankesë dhe shqetësim të trajtohet me seriozitet dhe në kohë.
“Unë si nënë nuk mund ta kthej Marigonën, por do të doja që prej rastit të saj të nxirren mësime dhe që askush tjetër mos të kalojë nëpër dhimbjen që po e përjetojmë ne”, thotë Osmani.
Gjashtë javë pritje për Donjetën
Për Shkëlqim Pajazitajn, vëllain e Donjetës, periudha më e rëndë ishin gjashtë javët gjatë të cilave familja nuk dinte ku ndodhej motra e tij. Trupi i saj, i pajetë, u gjet në dhjetor të vitit 2015, por vrasësi i saj nuk dihet ende.
“Kur u gjet, qysh u gjet, po ishte një lloj lehtësimi për neve sepse e kemi ditur që tash kanë marrë fund vuajtet dhe keqtrajtimet për të”, thotë Pajazitaj për Radion Evropa e Lirë.
Ai beson se një reagim më i shpejtë i policisë gjatë javëve kur Donjeta ishte e zhdukur mund të kishte ndikuar në fatin e saj.
“[Po të trajtohej] me më shumë urgjencë në atë kohë, ndoshta do të mund ta kishim sot gjallë Donjetën”, thotë ai.
Ai thotë se gjatë takimeve me familjen, institucionet e sigurisë u kishin treguar se sinjali i telefonit të Donjetës ishte lokalizuar në territorin e Strellcit.
Tash e 11 vjet, familja vazhdon të ketë dyshime se në atë kohë nuk ishin ndërmarrë të gjitha veprimet e mundshme për ta gjetur atë në kohë.
Pajazitaj thotë se lajmet për vrasje të tjera të grave e kthejnë familjen gjithmonë në kohë.
“Neglizhenca e institucioneve po bën që sot të kemi vrasje të grave sepse nuk po vlerësohet dhe nuk po merret parasysh zëri i tyre”, thotë ai.
Ai kërkon që institucionet të veprojnë me kohë dhe që rastet e mëparshme të mos harrohen. Sipas tij, çelësi i parandalimit të tragjedive të tjera gjendet te ndëshkimi i autorëve dhe përgjegjësia institucionale.
