Millorad Dodik, kryetar i Aleancës së Socialdemokratëve të Pavarur, deklaroi më 19 mars në Banjallukë se “Deklarata për dënimin e gjuhës së urrejtjes, islamofobisë dhe narrativëve të rremë për boshnjakët dhe Bosnje e Hercegovinën”, e cila u nënshkrua një ditë më parë në Sarajevë, është “antikushtetuese dhe shqetësuese nga këndvështrimi i popullit serb si popull i krishterë”.
Këtë deklaratë në Sarajevë e kanë nënshkruar 33 përfaqësues nga fusha akademike, politike, kulturore, shoqërore dhe fetare të boshnjakëve.
Nënshkruesit e deklaratës dënojnë përpjekjet për imponimin e narrativëve për të ashtuquajturin “përplasje të civilizimeve”, duke paralajmëruar për pasojat e tij potencialisht të rrezikshme.
Dodik tha se kjo është “dëshmi se boshnjakët kurrë nuk e kanë pranuar Marrëveshja e Dejtonit”, si dhe ai “refuzoj çdo mundësi që dikush ka kryer agresion ndaj Bosnje e Hercegovinës”.
“Po përpiqen të mbrohen nga islamofobia, të luftojnë kundër asaj se në Bosnje e Hercegovinë ka një përplasje civilizimesh. Nuk është e vërtetë që ne urrejmë boshnjakët. Partia ime nuk është separatiste, ne jemi patriotë serbë që duam të ruajmë të drejtat kombëtare serbe”, tha Dodik.
Ai paralajmëroi se do të nxisë përfaqësuesit e pushtetit në entitetin serb në Bosnjë e Hercegovinës, Republika Srpska, që të shprehen për këtë dokument, si dhe se për këtë do të diskutojë edhe Kuvendi i këtij entiteti.
Çfarë thuhet në dekaratë?
Në “Deklaratën për dënimin e gjuhës së urrejtjes, islamofobisë dhe narrativëve të rreme për boshnjakët dhe Bosnje e Hercegovinë” theksohet edhe përkushtimi për t’iu kundërvënë “kërcënimeve shoviniste ndaj paqes në Bosnje e Hercegovinë dhe për të dënuar çdo manifestim të gjuhës së urrejtjes ndaj boshnjakëve, serbëve, kroatëve dhe hebrenjve, romëve apo pjesëtarëve të çdo komuniteti tjetër në Bosnje e Hercegovinë”.
Duke dënuar imponimin e narrativit për “përplasje të civilizimeve”, në dokument thuhet se bëhet fjalë “për një fushatë dashakeqe demonizimi të boshnjakëve për shkak të faktit se ata në aspektin kulturor i përkasin edhe rrethit civilizues islam”.
“Nuk pranojmë krijimin e një diskursi për përplasjen e civilizimeve. Nuk e konsiderojmë identitetin islam si pengesë në rregullimin laik të shtetit. Boshnjakët i përkasin Evropës, prandaj mbështesim fuqishëm politika që na çojnë drejt Bashkimit Evropian dhe NATO-s”, thuhet në deklaratë.
Aty thuhet po ashtu se Bosnje e Hercegovina “nuk është dhe nuk mund të jetë një poligon për përplasje civilizimesh”.
“Historia e saj dëshmon për takimin e traditave, kulturave dhe feve. Për boshnjakët, Bosnja dhe Hercegovina është një shoqëri pluraliste dhe laike, ku identitetet e ndryshme fetare dhe etnike përbëjnë pjesë legjitime të qenies së saj historike dhe shoqërore. Nuk pranojmë polarizimin e shoqërisë boshnjake dhe krijimin e një diskursi për përplasje civilizimesh”, theksohet në deklaratë, duke shtuar se “Bosnja dhe Hercegovina dhe boshnjakët i përkasin Evropës dhe traditës së saj kulturore dhe historike”.
“Jemi të përkushtuar për të mbrojtur paqen dhe bëjmë apel që nënshkruesit e Marrëveshja e Dejtonit të ndajnë me ne këto vlera”, thuhet në dokument.
Në mesin e nënshkruesve janë edhe Denis Beqiroviq, kryesues i Presidencës së Bosnje e Hercegovinës, Elmedin Konakoviq, ministër i Punëve të Jashtme, Zukan Helez, ministër i Mbrojtjes, Zllatko Lagumxhija, ambasador i Bosnje e Hercegovinës në Kombet e Bashkuara, si dhe Husein Kavazoviq, udhëheqës i Bashkësisë Islamike në Bosnje. Nënshkrues janë edhe përfaqësues të pushtetit shtetëror dhe atij federal, udhëheqës të partive politike dhe institucioneve kulturore.
Iniciatorët për nënshkrimin e deklaratës janë Bashkësia Islame në Bosnje e Hercegovinë, Shoqata Kulturore Boshnjake “Preporod”, Shoqata Bamirëse Myslimane “Merhamet” dhe Këshilli i Kongresit të Intelektualëve Boshnjakë (VKBI).