Ndërlidhjet

Samiti i G7-ës në Hiroshimë: Çfarë do të jetë në agjendë?

Sekretarja e Thesarit e SHBA-së, Janet Yellen, në mes  gjatë një sesioni fotografik me ministrat e Financave të  G7-ës, Japoni.
Sekretarja e Thesarit e SHBA-së, Janet Yellen, në mes gjatë një sesioni fotografik me ministrat e Financave të G7-ës, Japoni.

Reuters

Udhëheqësit e shtatë prej vendeve më të pasura të botës takohen këtë javë në samitin e G7-ës, për të diskutuar çështje gjeopolitike, ekonomike dhe klimatike.

Ngjarja zhvillohet në qytetin japonez të Hiroshimës.

Çfarë është samiti i G7-ës?

G7 është një grupim joformal i vendeve të pasura perëndimore. Nuk ka sekretariat të përhershëm apo status ligjor. Çdo vit, njëri prej vendeve anëtare merr presidencën e grupit, përcakton prioritetet dhe organizon një samit të liderëve, si dhe takime ministrore gjatë gjithë vitit.

Italia do ta marrë presidencën nga Japonia në vitin 2024. Rusia u përfshi në atë që u bë G8 në vitin 1997, por u përjashtua në vitin 2014, pas aneksimit të Krimesë nga Ukraina.

Ministrat e Financave të G7-ës dhe guvernatorët e bankave qendrore marrin pjesë në pritjen përshëndetëse të takimit të G7, Japoni, 11 maj 2023.
Ministrat e Financave të G7-ës dhe guvernatorët e bankave qendrore marrin pjesë në pritjen përshëndetëse të takimit të G7, Japoni, 11 maj 2023.

Ku dhe kur mbahet?

Takimi i këtij viti do të mbahet nga data 19 deri më 21 maj në Hiroshimë të Japonisë, që në vitin 1945 ishte qyteti i parë që u bombardua me armë bërthamore.

Kush merr pjesë?

G7 përfshin Shtetet e Bashkuara, Britaninë, Kanadanë, Francën, Gjermaninë, Italinë dhe Japoninë. Përfaqësues nga Bashkimi Evropian marrin pjesë, po ashtu.

Viteve të fundit u bë zakon që të ftohen edhe vende të tjera, për të ndihmuar në nxjerrjen në pah të çështjeve kryesore.

Këtë vit, në mesin e të ftuarve janë udhëheqësit e Australisë, Brazilit, Ishujve Kuk për Forumin e Paqësorit, Indisë, Indonezisë, Koresë së Jugut e Vietnamit.

G7-ta dhe shtetet e tjera perëndimore po përpiqen t’i forcojnë aleancat, të arrijnë te Jugu Global dhe ta mbrojnë ndikimin e tyre në tkurrje, pasi Kina dhe Rusia po përpiqen të depërtojnë ekonomikisht dhe të nxisin alternativa ndaj rendit ndërkombëtar ekzistues.

Sa kohë ekziston G7-ta?

G7-ta u themelua pas embargos së naftës nga Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), në vitin 1973, si një forum për vendet më të pasura për të diskutuar çështjet ekonomike globale. Vendet e G7-ës kanë një bruto prodhim të brendshëm të kombinuar që arrin 40 trilionë dollarë brenda viti - pak më pak se gjysma e ekonomisë botërore.

Nga Rusia, Kina deri te çështjet bërthamore: Çfarë është në agjendë?

G7-ta do të zhvillojë diskutime të gjera mbi ndryshimet klimatike, shëndetin e ekonomisë globale, inflacionin dhe sigurinë globale të ushqimit.

*Fotogaleri nga arkivi: Ndryshimet klimatike shkrijnë stacionin më verior kërkimor në botë

Ndryshimet klimatike shkrijnë stacionin më verior kërkimor në botë

Drita e diellit reflektohet në të çarat e akullnajës Kongsbreen pranë Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023
1/16 Drita e diellit reflektohet në të çarat e akullnajës Kongsbreen pranë Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Akulli blu shihet në Kongsfjord pranë Ny-Aalesund, në Svalbard, Norvegji, 8 prill 2023. 
2/16 Akulli blu shihet në Kongsfjord pranë Ny-Aalesund, në Svalbard, Norvegji, 8 prill 2023. 
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Copat e akullit në Kongsfjord, afër Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 6 Prill 2023.
3/16 Copat e akullit në Kongsfjord, afër Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 6 Prill 2023.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Kontabilistja e kompanisë Kings Bay AS, Sunniva Berge Mo, 33 vjeç, përqafon qenin e saj Zelda, në oborrin e qenve në Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 9 prill 2023. Ny-Alesund ka vetëm rreth 35 banorë gjatë gjithë vitit.
4/16 Kontabilistja e kompanisë Kings Bay AS, Sunniva Berge Mo, 33 vjeç, përqafon qenin e saj Zelda, në oborrin e qenve në Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 9 prill 2023. Ny-Alesund ka vetëm rreth 35 banorë gjatë gjithë vitit.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Pamje nga larg e kampit të shpimit, ku shkencëtarët gjetën një pellg uji në 25 metra thellësi. Kampi është në 1.100 metra lartësi mbi nivelin e detit në fushën e akullit Holtedahlfonna, afër Ny-Aalesund, Norvegji.
5/16 Pamje nga larg e kampit të shpimit, ku shkencëtarët gjetën një pellg uji në 25 metra thellësi. Kampi është në 1.100 metra lartësi mbi nivelin e detit në fushën e akullit Holtedahlfonna, afër Ny-Aalesund, Norvegji.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Shkencëtarët e Institutit Polar Norvegjez (NPI) duke ngarë makinat e tyre ndërsa dielli perëndon në brigjet e Kongsfjordit dhe akullnajës Kronebreen pranë Ny-Aalesundit, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.
6/16 Shkencëtarët e Institutit Polar Norvegjez (NPI) duke ngarë makinat e tyre ndërsa dielli perëndon në brigjet e Kongsfjordit dhe akullnajës Kronebreen pranë Ny-Aalesundit, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Victor Zagorodnov, operator i shpimit të akullit CRS (Cryosphere Research Solution - Zgjidhja e Kërkimit të Kriosferës ), përpara tendës së shpimit në një lartësi mbidetare rreth 1100 metra në fushën e akullit Holtedahlfonna, Norvegji, 10 prill 2023.&nbsp;<br />
&nbsp;
7/16 Victor Zagorodnov, operator i shpimit të akullit CRS (Cryosphere Research Solution - Zgjidhja e Kërkimit të Kriosferës ), përpara tendës së shpimit në një lartësi mbidetare rreth 1100 metra në fushën e akullit Holtedahlfonna, Norvegji, 10 prill 2023. 
 
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Rojtari i Kings Bay AS, Jakob Weiset, 31 vjeç, përdor radion e tij përpara një shenje paralajmëruese të ariut polar që shënon zonën e sigurt të vendbanimit në Ny-Aalesund, Norvegji, 11 prill 2023.
8/16 Rojtari i Kings Bay AS, Jakob Weiset, 31 vjeç, përdor radion e tij përpara një shenje paralajmëruese të ariut polar që shënon zonën e sigurt të vendbanimit në Ny-Aalesund, Norvegji, 11 prill 2023.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Shtëpitë në qytetin e Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.<br />
<br />
Në&nbsp;dekadën e fundit, katër ndërtesa janë dëmtuar nga shkrirja e permafrostit dhe vitin e kaluar, kompania shtetërore që menaxhon qytetin,&nbsp;Kings Bay SA, iu desh të mbyllte një laborator ku shkencëtarët përpunonin mostra nga bora dhe akulli i peshkut për shkak të plasaritjeve në themelet e tij.
9/16 Shtëpitë në qytetin e Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.

Në dekadën e fundit, katër ndërtesa janë dëmtuar nga shkrirja e permafrostit dhe vitin e kaluar, kompania shtetërore që menaxhon qytetin, Kings Bay SA, iu desh të mbyllte një laborator ku shkencëtarët përpunonin mostra nga bora dhe akulli i peshkut për shkak të plasaritjeve në themelet e tij.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Bartja e bërthamave të akullit të ngarkuara në një sajë që tërhiqet nga një motoçikletë e dëborës.&nbsp;
10/16 Bartja e bërthamave të akullit të ngarkuara në një sajë që tërhiqet nga një motoçikletë e dëborës. 
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Studiuesi i akkullnajave i NPI-së (Instituti Polar Norvegjez), Jean-Charles Gallet, 41 vjeç, flet me ekipin e tij përpara se të shkojë në kampin e shpimit në fushën e akullit Holtedahlfonna, rreth 70 kilometra nga Ny-Aalesund, Norvegji, 10 prill 2023.
11/16 Studiuesi i akkullnajave i NPI-së (Instituti Polar Norvegjez), Jean-Charles Gallet, 41 vjeç, flet me ekipin e tij përpara se të shkojë në kampin e shpimit në fushën e akullit Holtedahlfonna, rreth 70 kilometra nga Ny-Aalesund, Norvegji, 10 prill 2023.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Kontraktorët e Kings Bay AS zëvendësojnë themelin e ndërtesës Butikken, dyqani i qytetit, pasi u dëmtua nga shkrirja.
12/16 Kontraktorët e Kings Bay AS zëvendësojnë themelin e ndërtesës Butikken, dyqani i qytetit, pasi u dëmtua nga shkrirja.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Gjeokimisti i CNR-së (Këshilli Kombëtar i Kërkimeve Italiane) dhe drejtues i ekspeditës, Andrea Spolaor, 39 vjeç, duke ecur përgjatë kampit të shpimit.
13/16 Gjeokimisti i CNR-së (Këshilli Kombëtar i Kërkimeve Italiane) dhe drejtues i ekspeditës, Andrea Spolaor, 39 vjeç, duke ecur përgjatë kampit të shpimit.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Akullnaja Kronebreen dhe të çarat e saj shihen ndërsa dielli perëndon afër Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.
14/16 Akullnaja Kronebreen dhe të çarat e saj shihen ndërsa dielli perëndon afër Ny-Aalesund, Svalbard, Norvegji, 10 prill 2023.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Pikat e shiut shihen në një dritare ndërsa po afrohen rryma ajri të ngrohtë.
15/16 Pikat e shiut shihen në një dritare ndërsa po afrohen rryma ajri të ngrohtë.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Akulli në Oqeanin Arktik shihet pranë Ny-Aalesund, në Svalbard, Norvegji, prill 2023.<br />
<br />
Ekipi po shponte 125 metra në akullnajën Dovrebreen, duke shpresuar të mblidhte bërthama akulli për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës &quot;Ice Memory&quot; për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës &ndash; dhe u trondit kur turjela&nbsp; në vetëm 25 metra thellësi, u përplas papritur në një pellg masiv uji.
16/16 Akulli në Oqeanin Arktik shihet pranë Ny-Aalesund, në Svalbard, Norvegji, prill 2023.

Ekipi po shponte 125 metra në akullnajën Dovrebreen, duke shpresuar të mblidhte bërthama akulli për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës – dhe u trondit kur turjela  në vetëm 25 metra thellësi, u përplas papritur në një pellg masiv uji.
Një ekip studiuesish po shponte në akullnajën Dovrebreen, për të studiuar gjurmët klimatike - pjesë e një përpjekjeje nga Fondacioni jofitimprurës "Ice Memory" për të mbledhur dhe ruajtur bërthamat e akullit nga shkrirja e akullnajave anembanë botës  - dhe u trondit kur turjela në vetëm 25 metra thellësi, u përplas në një pellg masiv uji.
Previous slide
Next slide

Mbështetja për Ukrainën

Edhe më shumë se një vit pasi Rusia nisi pushtimin e plotë të Ukrainës, konflikti do të jetë në qendër të vëmendjes.

G7-ta do të dëshirojë të tregojë unitet përpara kundërofensivës së pritur të Ukrainës, duke nënvizuar nevojën për më shumë dërgesa armësh, mbështetje politike dhe ndihmë financiare.

Sasia e ndihmës që do të ofrojë G7-ta në muajt e ardhshëm, do të luajë rol të madh në përcaktimin e mënyrës se si do të përfundojë konflikti.

Kjo do të shoqërohet me premtime për intensifikimin e sanksioneve kundër Rusisë.

Por, prapa skenave, vendet e G7-ës ndryshojnë në qasje ndaj çështjeve të tilla.

Presidenti i Ukrainës, Volodomyr Zelensky, pritet t’i drejtohet G7-ës përmes video-lidhjes.

Pengimi i Kinës

Shtetet e Bashkuara po i shtyjnë aleatët e tyre më të afërt për një strategji më të fortë parandaluese ndaj Kinës.

G7-ta në Japoni do të jetë forumi për ta përcaktuar këtë.

Mospërhapja bërthamore

Zgjedhja simbolike e kryeministrit japonez, Fumio Kishida, për Hiroshimën, si vend nikoqir, nxjerr në pah dëshirën e tij për të vendosur çarmatimin bërthamor dhe mospërhapjen bërthamore në krye të agjendës së këtij viti.

Arkitektura e sigurisë bërthamore pas Luftës së Dytë Botërore është duke u tronditur nga paralajmërimet e fshehta të Rusisë se mund të përdorë armë taktike bërthamore në Ukrainë, nga testimet e përsëritura të raketave balistike në Korenë e Veriut, si dhe nga zgjerimi i programit bërthamor në Iran.

Inteligjenca artificiale

Edhe pse fillimisht nuk ishte në agjendë, rritja e shpejtë e inteligjencës gjeneruese artificiale bëri që udhëheqësit e G7-ës të mos mund ta injorojnë më atë.

Ministrat digjitalë të G7-ës ranë dakord në prill për miratimin e rregullores për inteligjencën artificiale “të bazuar në rrezik”.

Përgatiti: Valona Tela
XS
SM
MD
LG