Ndërlidhjet

Vritet ish-kryeministri i Japonisë, Shinzo Abe


Ish-kryeministri japonez vdes pas plagosjes
Ju lutem të prisni

No media source currently available

0:00 0:00:53 0:00

Ish-kryeministri japonez vdes pas plagosjes

Ish-kryeministri i Japonisë, Shinzo Abe, vdiq pasi u sulmua me armë zjarri në një ngjarje në qytetin Nara, raporton transmetuesi japonez, NHK.

Abe, 67 vjeç, po mbante një fjalim për zgjedhjet, kur u qëllua me dy plumba.

Sulmuesi i dyshuar u arrestua në vendin e ngjarjes, ndërsa Abe u dërgua menjëherë në spital në gjendje të rëndë.

"Sipas një zyrtari të lartë të LDP-së [partisë së Abes], ish-kryeministri vdiq në një spital në Kashihara, rajoni Nara, ku po merrte trajtim mjekësor. Ai ishte 67 vjeç", raportoi NHK.

Sipas burimit të njëjtë, sulmuesi i dyshuar, i identifikuar si Tetsuya Yamagami, 41 vjeç, i ka thënë policisë se ishte i pakënaqur me Aben dhe se donte ta vriste.

“Cilado qoftë arsyeja, një akt i tillë barbar nuk mund të tolerohet kurrë dhe ne e dënojmë ashpër atë”, tha sekretari i kabinetit japonez, Hirokazu Matsuno.

Shinzo Abe. Gusht, 2020.
Shinzo Abe. Gusht, 2020.

Abe ka thyer rekordet si kryeministri më jetëgjatë i Japonisë.

Ai ka shërbyer për një vit më 2006 dhe më pas përsëri nga viti 2012 deri më 2020. Atëbotë, ai ka dhënë dorëheqje për arsye shëndetësore. Më vonë ka zbuluar se i është kthyer koliti ulceroz - një sëmundje e zorrëve.

Abe është pasuar nga aleati i tij i ngushtë i partisë, Yoshihide Suga, i cili më vonë është zëvendësuar nga Fumio Kishida.

Incidentet me armë zjarri janë të rralla në Japoni. Armët e dorës atje janë të ndaluara.

Ngritja në pushtet

Me pseudonimin “Princ”, Shinzo Abe ka qenë djali i ish-ministrit të Jashtëm, Shintaro Abe, dhe nipi i ish-kryeministrit, Nobusuke Kishi.

Ai është zgjedhur për herë të parë në Parlament në vitin 1993, ndërsa më 2005 është bërë anëtar i kabinetit, duke u emëruar sekretar kryesor nga kryeministri i atëhershëm, Junichiro Koizumi.

Më 2006, Abe është bërë kryeministri më i ri i Japonisë së pasluftës.

Megjithatë, një sërë skandalesh - duke përfshirë humbjen e të dhënave të pensioneve nga Qeveria - kanë prekur administratën e tij.

Në shtator të vitit 2007, ai ka dhënë dorëheqje, për shkak të kolitit ulceroz.

Abe është kthyer si kryeministër në vitin 2012, duke thënë se ka kapërcyer sëmundjen me ndihmën e mjekimeve.

Ai është rizgjedhur më pas në vitin 2014 dhe në vitin 2017, duke u bërë kryeministri më jetëgjatë i Japonisë.

Popullariteti i Abes është luhatur, por ai ka mbetur kryesisht i pasfidueshëm si kryeministër, për shkak të ndikimit në partinë e tij LDP, e cila i ka ndryshuar rregullat e saj për t’i mundësuar atij që të shërbejë edhe mandatin e tretë si lider partie.

Një nacionalist i diskutueshëm

Abe është i njohur për qëndrim të ashpër ndaj mbrojtjes dhe politikës së jashtme. Për kohë të gjatë, ai ka kërkuar të ndryshojë Kushtetutën pacifiste të Japonisë së pasluftës.

Pikëpamjet e tij nacionaliste shpesh i kanë rritur tensionet me Kinën dhe Korenë e Jugut, veçanërisht pas vizitës së tij - në vitin 2013 - në faltoren Yasukuni të Tokios. Ky është një lokacion i diskutueshëm që lidhet me militarizmin japonez para dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Në vitin 2015, ai ka kërkuar të drejtën e vetëmbrojtjes kolektive, duke i mundësuar Japonisë që t’i mobilizojë trupat jashtë shtetit, për të mbrojtur veten dhe aleatët nën sulm.

Pavarësisht kundërshtimeve nga fqinjët e Japonisë e, madje, edhe nga publiku vendas, Parlamenti japonez e ka miratuar këtë ndryshim.

Sulmi kundër Shinzo Abes, 8 korrik 2022.
Sulmi kundër Shinzo Abes, 8 korrik 2022.

Trajtimi i ekonomisë dhe i pandemisë COVID-19

Abe, gjithashtu, është njohur si “Abenomics” - një referencë për politikën e tij ekonomike, të ndërtuar mbi lehtësimin monetar, stimulin fiskal dhe reformat strukturore.

Këto masa kanë çuar në rritje ekonomike gjatë mandatit të tij të parë, por ngadalësimet e mëvonshme kanë ngritur pikëpyetje në lidhje me efektivitetin e tyre.

Përpjekjet e tij për të ringjallur ekonominë janë përballur me sfida, kur Japonia, në pranverën e vitit 2020, ka hyrë në recesion, për herë të parë që nga viti 2015.

Popullariteti i tij është goditur edhe më, pas kritikave për trajtimin e pandemisë COVID-19.

Ka pasur shqetësime se fushatat për nxitjen e turizmit vendas kanë kontribuar në rritjen e numrit të rasteve me këtë sëmundje.

Nisma e Abes për bashkëpunimin në Ballkanin Perëndimor

Në vitin 2018, Abe është bërë iniciator i Nismës japoneze për Bashkëpunim në Ballkanin Perëndimor.

Qëllimi i saj ishte mbështetja e reformave socio-ekonomike në vendet e Ballkanit Perëndimor, që synojnë anëtarësimin në BE, si dhe lehtësimi i bashkëpunimit në rajon.

“Japonia vlerëson shumë stabilitetin e Ballkanit Perëndimor. Ne do të promovojmë bashkëpunimin përmes Nismës për Bashkëpunim në Ballkanin Perëndimor'“, ka deklaruar Abe.

Në kuadër të kësaj iniciative, Japonia ka hapur ambasadën e saj në Kosovë, më 1 janar të vitit 2020.

I ngarkuari me punë i kësaj ambasade në atë kohë, Ogasawara Mitsunori, ka thënë për Radion Evropa e Lirë se “Kosova nuk duket se ka një status të qëndrueshëm në bashkësinë ndërkombëtare”.

“Kjo është arsyeja se përse ne po përpiqemi ta mbështesim atë në zgjidhjen e problemeve të brendshme, si varfëria, por edhe në skenën ndërkombëtare”, ka thënë Mitsunori në qershor të vitit 2020.

Ai ka shtuar se hapja e Ambasadës së Japonisë në Kosovë tregon se Japonia dëshiron të forcojë bashkëpunimin ekonomik dhe të ndihmojë Kosovën në tërheqjen e investimeve japoneze.

Japonia ka ndihmuar Kosovën për më shumë se 20 vjet në projekte të tilla si rinovimi i shkollave dhe spitaleve.

Pas iniciativës së Shinzo Abes për bashkëpunim në Ballkanin Perëndimor, Japonia ka kontribuar në rritjen e kapacitetit të kontrollit të ndotjes së ajrit, rritjen e kapaciteteve të mediumit publik në Kosovë, si dhe rritjen e kapaciteteve për personelin mjekësor dhe arsimor.

Kontributet e saj kanë kapur vlerën e mbi 20 milionë eurove.

Përgatiti: Valona Tela
XS
SM
MD
LG