Kryeministri në detyrë Albin Kurti ka thënë të premten se Kosova ka nevojë për një marrëdhënie të re mes pushtetit dhe opozitës, në mënyrë që t’i kalojë marrëveshjet jetike ndërkombëtare dhe ta zgjedhë presidentin e ri të vendit, për ta shmangur një krizë të re politike.
Partia në pushtet e Kurtit, Lëvizja Vetëvendosje, i fitoi bindshëm zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit, duke i marrë 57 vende në Kuvendin me 120 sosh, dhe pritet ta formojë së shpejti qeverinë e re për një mandat të tretë katërvjeçar.
Megjithatë, atij i mungon një shumicë dërrmuese prej 82 deputetësh për të kaluar ligje sikurse janë marrëveshjet ndërkombëtare, apo zgjedhja e presidentit të vendit.
Kurti tha për gazetarë të premten se e ka takuar presidenten Vjosa Osmani – e cila po kërkon një mandat të dytë pesëvjeçar – por se votimi në Kuvend për presidentin e ri është “hapi i katërt” në një varg hapash, siç është certifikimi i rezultateve të zgjedhjeve, konstituimi i Kuvendit të ri dhe formimi i qeverisë së re.
Derisa tha se nuk do të ketë telashe ta formojë qeverinë e re, Kurti kërkoi nga opozita bashkëpunim për t’i kaluar marrëveshjet ndërkombëtare dhe për çështjen e presidentit.
Dy marrëveshje ndërkombëtare, jetike për Kosovën, presin dritën jeshile të Kuvendit: Plani për Reforma dhe Rritje i Bashkimit Evropian (BE) në vlerë prej 882 milionë eurove, si dhe tri marrëveshje me Asociacionin Ndërkombëtar për Zhvillim (ANZH) të Bankës Botërore në vlerë mbi 120 milionë euro.
Ratifikimi i tyre është stërzgjatur si pasojë e mungesës së institucioneve të reja përgjatë vitit 2025.
Kurti tha se partia e tij është e gatshme për bashkëpunim me opozitën dhe pret të shohë nëse do të ketë lëvizje nga ajo në shkurt.
“Ne duhet të shohim në Kuvend se a ka atmosferë për një raport të ri Qeveri–opozitë”, tha Kurti.
“Populli na ka dhënë një mbështetje shumë të madhe, e cila është përgjegjësi e lartë për ne për formimin e qeverisë; nuk do të kemi asnjë problem, por për dy të tretat e votave që nevojiten në Kuvend, prej marrëveshjeve ndërkombëtare deri te zgjedhja e presidentes apo presidentit, ne kemi nevojë për bashkëpunim me opozitën”, shtoi ai.
Dështimi për ta zgjedhur presidentin ri, pasi Osmanit i mbaron mandati në prill, do ta çonte vendin në zgjedhje të reja të parakohshme për herë të tretë brenda afërsisht 12-muajsh.
Themelimi i institucioneve të reja pas zgjedhjeve të dhjetorit është zvarritur pasi Komisioni Qendror i Zgjedhjeve u detyrua t’i rinumërojë të gjitha votat në gjithë vendin, pas dyshimeve për manipulim të votave në të kandidatëve për deputetë të Kuvendit.
Komisioni pritet ta përfundojë rinumërimin të premten pasdite dhe në ditët në vijim t’i certifikojë rezultatet, për ta hapur rrugën për konstituimin e Kuvendit.
Megjithatë, ka druajtje se konstituimi mund të përballet me bllokada të reja, pas një vendimi të Gjykatës Kushtetuese, e cila gjeti se Nenad Rashiq, nënkryetari i Kuvendit nga pakica serbe pas zgjedhjeve të shkurtit ishte zgjedhur në kundërshtim me Kushtetutën e vendit.
Gjykata theksoi se e drejta për të propozuar kandidatin i takon partisë që ka fituar shumicën e vendeve të rezervuara për komunitetin serb - në këtë rast, Listës Serbe, e cila i kishte nëntë nga dhjetë mandatet.
Kjo parti - më e madhja e serbëve në Kosovë, e cila ka mbështetjen e Beogradit - fitoi sërish nëntë mandate në zgjedhjet e dhjetorit, ndërsa një mandat e fitoi Nenad Rashiq, udhëheqës i Partisë për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë.
I pyetur për vendimin e Kushtetueses, Kurti tha se nuk mund të japë vlerësim pa e parë aktgjykimin e plotë, i cili pritet të publikohet më vonë.
“Besoj që në javën e ardhshme do ta kemi atë gjykimin me përmbajtjen e plotë dhe më pastaj do të mund ta japim një përgjigje të qartë e të saktë nga ana jonë. Por, ajo çfarë unë shpresoj është që aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese i janar-shkurtit 2026, të mos jetë në kundërshtim me ato aktgjykimet e vitit 2025, në veçanti të muajit tetor, sepse bëhet fjalë për të njëjtën çështje”, tha ai.
Viti 2025 ka qenë vit i humbur legjislativ në pamundësi të partive politike për të themeluar institucione të reja.