Çfarë qëndron pas valës vdekjeprurëse të zjarreve në Evropë?

23 korrik 2022

Një zjarrfikës duke luftuar me zjarret e egra në jug të Francës më 17 korrik 2022.

Associated Press

Zjarret e mëdha në Evropë, që kanë nisur të përhapen më herët gjatë këtij viti, janë bërë më të shpeshta, po shkaktojnë më shumë dëme dhe po bëhen më të vështira për t’u shuar.

Dhe shkencëtarët thonë se me gjasë zjarret do të bëhen edhe më të këqija, pasi ndryshimet klimatike do të intensifikohen nëse nuk ndërmerren masa.

Migrimi masiv i evropianëve nga fshatrat në qytete gjatë dekadave të fundit, ka lënë pas dore pyjet dhe i kanë lënë në mëshirë të thatësirave dhe valëve të të nxehtit që po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në mes të ngrohjes globale. Dhe, një shkëndijë e vogël mund të shkaktojë një “ferr”.

Luftimi i zjarreve pyjore në Evropë kurrë nuk ka qenë më i vështirë. Në këtë tekst mund të kuptoni pse.

Çfarë po i shkakton zjarret e egra në Evropë?

I ashtuquajturi eksod rural i kontinentit nisi në gjysmën e dytë të shekullit të kaluar, teksa evropianët u shpërngulën në qytete në kërkim të një jete më të mirë, dhe ky eksod ka lënë zona të mëdha rurale pas dore dhe i ka bërë të cenueshme.

Zonat pyjore janë të mbushura me materiale të djegshme, tha Johann Goldammer, kreu i Qendrës Globale për Monitorim të Zjarrit, që është një organ këshillues i Kombeve të Bashkuara. Në materiale të djegshme përfshihen trungjet e pemëve të kalbura, degët e rëna, gjethet dhe bari i tharë.

"Apokalips i të nxehtit": Zjarret e egra përcëllojnë Evropën

Bashkëngjite

"Apokalips i të nxehtit": Zjarret e egra përcëllojnë Evropën

nga Radio Evropa e Lirë

Bashkëngjite

gjerësia px lartësia px

Materiali aktualisht nuk është në dispozicion.

0:00 0:02:10 0:00

“Kjo është arsyeja pse ne kemi rrezik të paprecedentë nga zjarret e egra: sepse kurrë më parë në histori – të themi në 1 mijë apo 2 mijë vjetët e fundit – nuk ka pasur kaq shumë materiale të ndezshme përreth”, tha ai.

“Peizazhi po bëhet shpërthyes”, shtoi ai.

Pakujdesia me shkëndijat e vogla të zjarrit nganjëherë mjafton për të nxitur një zjarr të egër. Në Portugali, ku mbi 100 persona vdiqën nga zjarret e egra më 2017, autoritetet kanë deklaruar se 62 për qind e shpërthimeve të zjarrit po ndodhin si pasojë e aktiviteteve bujqësore, siç është djegia e kashtës.

A është ngrohja globale faktor në zjarret e egra?

Ndryshimet klimatike i kanë shtuar një dimension të ri dhe të frikshëm zjarreve të egra dhe i ka bërë ato edhe më kërcënuese.

Kjo është veçanërisht e vërtetë në Evropën jugore, ku shpeshtimi i kushteve të motit që shkaktojnë zjarre – temperaturat e larta, thatësira dhe erërat e mëdha – i kanë bërë zjarret e egra gjatë verës “një normë të re”, tha Friederike Otto, ligjëruese e Shkencave Klimatike në Institutin Grantham për Ndryshime Klimatike në Kolegjin Mbretëror të Londrës.

Një njeri shihet duke kaluar pranë një pylli të kapluar nga zjarri në rajonin Zhironde të Francës, 17 korrik 2022.

SHIKONI EDHE:

Si e nxitën ndryshimet klimatike valën e të nxehtit në Evropë?

Gjatë këtij muaji, nga Bashkimi Evropian theksuan se në pesë vjetët e fundit, blloku ka qenë dëshmitar i zjarreve të egra më intensive në histori dhe se thatësira aktuale e kontinentit mund të përkeqësohet. Sipas Kombeve të Bashkuara, rajoni i Mesdheut po nxehet 20 për qind më shpejt sesa mesatarja globale.

Statistikat e BE-së për zjarret e dëshmojnë këtë problem. Numri i fshatrave evropiane që janë djegur është mbi trefish më shumë gjatë këtij viti, me pothuajse 450.000 hektarë të djegur deri më 16 korrik, krahasuar me një mesatare prej 110.000 hektarësh në të njëjtët muaj gjatë periudhës 2006-2021.

Deri më 16 korrik, Evropa ka qenë dëshmitare e pothuajse 1.900 zjarreve të egra, krahasuar me një mesatare prej 470 zjarresh në vitet 2006-2021.

A kanë ndryshuar zjarret e egra?

Thatësirat dhe valët e të nxehtit që lidhen me ndryshimet klimatike, kanë bërë më të vështirë luftimin e zjarreve të egra, pasi kushtet klimatike i bëjnë ato që të përhapen më shpejt. Shkencëtarët argumentojnë se ndryshimet klimatike do të vazhdojnë ta bëjnë motin edhe më ekstrem dhe zjarret e egra do të jenë më të shpeshta dhe më shkatërruese.

Kjo përfshin edhe të ashtuquajturat “megazjarre” – flakë aq të mëdha sa që praktikisht janë të pandalshme.

Evropa në luftë me zjarret

Një zjarrfikës gjatë aksionit për lokalizimin e zjarrit në Louchats, ndërsa flakët vazhdojnë të përhapen në rajonin Gironde të Francës jugperëndimore, 17 korrik 2022.<br />
<br />
Franca ka evakuuar më shumë se 16.000 persona të rrezikuar nga zjarret në jugperëndim të vendit. — 1/20 Një zjarrfikës gjatë aksionit për lokalizimin e zjarrit në Louchats, ndërsa flakët vazhdojnë të përhapen në rajonin Gironde të Francës jugperëndimore, 17 korrik 2022.

Franca ka evakuuar më shumë se 16.000 persona të rrezikuar nga zjarret në jugperëndim të vendit.

Zjarrfikësit punojnë për të vënë nën kontroll një zjarr në Louchats, ndërsa zjarret vazhdojnë të përhapen në rajonin Gironde të Francës jugperëndimore, 17 korrik 2022.<br />
<br />
Autoritetet në rajonin Zhironde të Francës, kanë evakuuar rojet në kampet e turistëve, pasi paraprakisht u evakuuan edhe turistët. — 2/20 Zjarrfikësit punojnë për të vënë nën kontroll një zjarr në Louchats, ndërsa zjarret vazhdojnë të përhapen në rajonin Gironde të Francës jugperëndimore, 17 korrik 2022.

Autoritetet në rajonin Zhironde të Francës, kanë evakuuar rojet në kampet e turistëve, pasi paraprakisht u evakuuan edhe turistët.

3/20 Një tjetër pamje e zjarreve në Louchats, rajoni Gironde, Franca jugperëndimore, 17 korrik 2022.

4/20 Një zjarrfikës në një prej rajoneve jugperëndimore të Francës që është përfshirë nga zjarret.

5/20 Një pamje që tregon djegien e pemëve Louchats, në jugperëndim të Francës, 17 korrik 2022.

6/20 Beteja e zjarrfikësve me flakët në Francë, si pasojë e temperaturave të larta.

7/20 Meteorologët thanë se të hënën temperaturat në jug të Francës do të arrijnë mbi 42 gradë celsius.

8/20 Përpjekjet për të shuar zjarrin nga ajri në Guillos, rajoni i Francës jugperëndimore, 16 korrik 2022.

Njerëzit ecin në skajet e një pishine afër detit në Margate, Britani, 17 korrik 2022.<br />
Shkencëtarët kanë fajësuar ndryshimet klimatike për valën e të nxehtit dhe kanë parashikuar se do të ketë episode më të shpeshta dhe më intensive të motit ekstrem, sikurse valët e të nxehtit dhe thatësira. — 9/20 Njerëzit ecin në skajet e një pishine afër detit në Margate, Britani, 17 korrik 2022.
Shkencëtarët kanë fajësuar ndryshimet klimatike për valën e të nxehtit dhe kanë parashikuar se do të ketë episode më të shpeshta dhe më intensive të motit ekstrem, sikurse valët e të nxehtit dhe thatësira.

10/20 Autoritetet në Spanjë thanë se aktualisht 20 zjarre janë jashtë kontrollit në pjesë të ndryshme të vendit.

11/20 Siaps autoriteteve, në Spanjë deri më tani janë shkatërruar rreth 4.500 hektarë tokë.

12/20 Temperatura në Madrid më 15 korrik shënoi 49 gradë celsius.

13/20 Në jug të Spanjës, mbi 3.200 persona janë larguar nga zjarret në kodrat e Mijas, edhe pse disa më pas u kthyen në shtëpitë e tyre.

Disa dele duke kullotur ndërsa tutje shihen zjarret dhe tymi  si pasojë e valës së të nxehtit që ka kaplua Spanjës, 15 korrik 2022.. — 14/20 Disa dele duke kullotur ndërsa tutje shihen zjarret dhe tymi si pasojë e valës së të nxehtit që ka kaplua Spanjës, 15 korrik 2022..

15/20 Një zjarrfikës duke shikuar zjarrin gjatë valës së dytë të të nxehtit të vitit në afërsi të Serradilla del Arroyos, Spanjë, 14 korrik 2022.

16/20 Tymi nga një zjarr në Mijas, shihet nga Ardales, Spanja jugore, 15 korrik 2022.

17/20 Një avion zjarrfikës në përpjekje për të vënë nën kontroll një zjarr në pyll në Leiria, Portugali, 14 korrik 2022.

18/20 Zjarr në një pjesë malore në Portugali.

19/20 Një helikopter zjarrfikës fluturon mbi një zjarr në ishullin Samos, Greqi, 13 korrik 2022.

20/20 Zjarret në një shpat mali në ishullin Samos, Greqi, më 13 korrik 2022.

Problemet e Spanjës me zjarret e egra gjatë këtij viti nisën në fillim të pranverës, kur shteti regjistroi valën më të hershme të të nxehtit në dy dekada. Temperaturat në shumë qytete spanjolle arritën në mbi 40 gradë Celsius – temperatura që zakonisht regjistrohen në mes të verës.

Portugalia fqinje po ashtu regjistroi majin më të nxehtë në nëntë dekada, kur 97 për qind e tokës u klasifikua si thatësirë e madhe. Në Francë, po ashtu maji i këtij viti ishte më i nxehti në histori.

“Ne nuk do të jemi në gjendje të parandalojmë plotësisht zjarret e egra”, tha Otto nga Kolegji Mbretëror i Londrës. “Ne duhet të mësohemi të jetojmë me këtë”, shtoi ajo.

Si të bashkëjetohet me më shumë zjarre të egra?

Shkencëtarët thonë se nuk ka vend për të humbur shpresën, pavarësisht pamjeve të tmerrshme të zjarreve dhe ngarkesës së shërbimeve të zjarrfikësve që po luftojnë me to.

“Kjo nuk është vepër e Zotit”, tha Otto teksa foli për intensifikimin e zjarreve të egra. “Kjo, në shkallë të madhe, është vepër e jona dhe ne kemi shumë fuqi që ta ndryshojmë këtë gjendje”.

Sllovenia ballafaqohet me njërin ndër zjarret më të mëdha ndonjëherë

1/15 Një automjet zjarrfikësish shihet në një fushë teksa në prapavijë vërehet tymi i madh nga zjarri i egër që ngrihej mbi një pyll afër fshatit Novelo, në Slloveni, më 22 korrik 2022.

2/15 Një helikopter i policisë sllovene duke dërguar ujë për fikjen e zjarrit, në fshatin Lipe, Slloveni, më 22 korrik.

3/15 Helikopterët e ushtrisë së Sllovenisë duke u furnizuar me ujë për shuarjen e zjarreve në fshatin Lipe, më 22 korrik.

4/15 Zjarrfikësit duke diskutuar për veprimet e ardhshme, teksa tymi nga zjarri i egër i afrohej fshatit Novelo, në Slloveni, më 22 korrik.

5/15 Një helikopter duke hedhur ujë mbi një re tymi të shkaktuar nga djegia e pyllit nga zjarri i egër, afër fshatit Novelo, Slloveni, më 22 korrik.

6/15 Zjarri në pyll afër fshatit Novelo, Slloveni, më 21 korrik 2022.

7/15 Tym mbi një pyll afër fshatit Temenica, Slloveni, më 21 korrik.

8/15 Tym i madh në pyll afër kufirit me Italinë, në Miren, Slloveni, më 20 korrik. Zjarri u duk se u lokalizua, por flakët më vonë morën përsëri hov.

9/15 Njëri ndër helikopterët e ushtrisë sllovene në një operacion zjarrfikës, më 21 korrik.

10/15 Një helikopter mes shtëllungave të tymit, gjatë luftimit me zjarret, në kufirin me Slloveninë, i parë nga Rupa, Itali, më 20 korrik.

11/15 Njerëzit duke shikuar nga Kështjella e Mirenit, e rrethuar nga tymi, në Slloveni, më 20 korrik.

12/15 Flakët e zjarreve të egra pranë shtëpive në Miren, Slloveni, më 20 korrik.

13/15 Zjarrfikësit sllovenë duke fikur zjarret e egra afër fshatit Kostanjevica na Krasu, në Slloveni, më 20 korrik.

14/15 Flakët duke u përhapur gjatë natës në një pyll afër fshatit Novelo, Slloveni, më 21 korrik.

15/15 Pylli i djegur nga zjarri i egër afër fshatit Kostanjevica na Krasu, Slloveni, më 20 korrik.

Gjërat që mund të bëjmë për t’u përshtatur me situatën përfshijnë edhe dhënien fund të djegies së lëndëve fosile dhe edukimin e njerëzve për ngrohjen globale, tha ajo.

Menaxhimi i pyjeve gjithashtu duhet të rishikohet, tha Amila Meskin, këshilltare e politikave në Shoqatën Evropiane të Pyjeve, me seli në Bruksel. Kjo shoqatë përfaqëson kompanitë, ndërmarrjet dhe agjencitë qeveritare pyjore në 25 shtete evropiane.

Projekte, të tilla si skemat e ruajtjes së ujit, përzierja e specieve pyjore dhe restaurimi i moçaleve veçse kanë filluar të realizohen në disa shtete.

Zjarret në rajonin Lushats të Francës, 17 korrik 2022.

SHIKONI EDHE:

Franca duhet “të investojë më shumë në luftimin e zjarreve”

Megjithatë, efektet e këtyre projekteve nuk pritet që të shihen shumë shpejt. Planifikimi afatshkurtër në pylltari mund të zgjasë mbi 50 vjet dhe për një ndryshim fundamental do të duhen dekada.

Meskin tha se sheh një mungesë të përgjithshme të interesimit në punët rurale dhe shtoi se ka vërejtur që pylltaria nuk është një biznes mjaft i popullarizuar. Kjo situatë, sipas saj, duhet të ndryshojë.

Sipas Meskin, ndoshta shoku nga zjarret e egra do të nxisë një interesim të ri të publikut ndaj kujdesit të pyjeve.

“Është një gjë shumë emocionale të shohësh pyjet duke u djegur”, tha Meskin. “Është një situatë shumë, shumë e trishtueshme”.