- Nga Krenare Cubolli
Të dashur lexues,
Në orët në vazhdim të jeni me kolegen time, Valona Telën.
Vazhdoni të informoheni nga materialet e Radios Evropa e Lirë!
Çfarë dihet deri më tani?
- Izraeli i ka vazhduar edhe të dielën sulmet kundër atyre që i ka përshkruar si “shënjestra të regjimit” iranian, ndonëse një ditë më parë nga sulmet e tij dhe të Shteteve të Bashkuara u vra lideri suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei dhe dhjetëra zyrtarë tjerë shtetërorë.
- Irani është zotuar për hakmarrje të ashpër dhe është duke shënjestruar Izraelin dhe bazat amerikane në disa vende të rajonit – Bahrein, Kuvajt, Emirate të Bashkuara Arabe. Këto të fundit po raportojnë se po i rrëzojnë dronët edhe raketat e nisura nga Irani.
- Nëpër Iran, rrugët janë të mbushura me njerëz që i gëzohen lajmit për vdekjen e Khameneti, ose vajtojnë për të.
- Derisa të gjendet figura e re në krye të shtetit, autoritetet iraniane kanë bërë të ditur se Alireza Arafi është përzgjedhur si zëvendësues i përkohshëm i Khameneit në Këshillin shtetëror që përbëhet nga presidenti Masud Pezeshkian dhe kreut i gjyqësorit, Gholamhossein Mohseni-Ejei.
- Rusia, aleate e Iranit, ka shprehur ngushëllime për vrasjen e Khameneit ndërsa aktin e ka përshkruar si “cinik”.
- Zhvillimet në Lindje të Mesme kanë potencial të ndikojnë në gjithë botën, pasi raportohet se shumë cisterna me naftë janë bllokuar në Ngushticën e Hormuzit nga ana e Iranit.
Dhjetëra cisterna nafte të bllokuara në Gjirin Persik
Dhjetëra cisterna me naftë janë bllokuar në ujërat e Gjirit Persik, është duke raportuar agjencia e lajmeve Reuters.
Sipas agjencisë, bazuar në të dhënat e faqeve që monitorojnë trafikun në atë zonë, “të paktën 150 cisterna” me naftë të papërpunuar dhe gaz të lëngshëm natyror janë ankoruar pranë Ngushticës së Hormuzit dhe nuk po lëvizin.
Pas sulmeve amerikane dhe izraelite të 28 shkurtit ndaj Iranit, forca detare e Gardës Revolucionare të Iranit ka paralajmëruar se do të bllokojë rrugën e anijeve përmes kësaj ngushtice.
Çfarë është Ngushtica e Hormuzit?
Ngushtica e Hormuzit është një grykë e vogël, por rreth 20 për qind e naftës së botës qarkullon nëpër të – apo mbi 15 milionë fuçi çdo ditë.
Shtetet sikurse Arabia Saudite, Iraku, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti dhe Katari – madje edhe vetë Irani – varen nga kjo ngushticë për të eksportuar naftë dhe gaz.
Prandaj, nëse diçka e bllokon ngushticën, efektin e vëren e gjithë bota.
Irani ka kërcënuar me mbyllje të ngushticës edhe në të kaluarën. Dhe, teknikisht mundet ta bëjë këtë – duke e bërë kalimin nëpër të shumë të rrezikshëm, ose edhe duke ndalur përkohësisht mallrat.
Irani ka ndërtuar fuqi të madhe në rajon: anije të shpejta sulmuese, mina detare dhe raketa kundëranije.
Për të treguar seriozitetin, Irani ndër vite ka kryer stërvitje, dhe me raste i ka penguar anijet.
“Rruga e Khameneit do të vazhdojë”
Ministria e Jashtme e Iranit ka thënë se rruga e Ali Khameneit – liderit suprem të Iranit të vrarë nga sulmet amerikane dhe izraelite – do të vazhdojë, teksa i ka dënuar ashpër këto sulme që janë kryer, pavarësisht se ishin duke u zhvilluar bisedime diplomatike mes Teheranit dhe Uashingtonit për programin bërthamor të Iranit.
Sulmet e fundit janë kryer teksa Omani po i ndërmjetësonte bisedimet mes SHBA-së dhe Iranit. Rundi i fundit i bisedimeve është mbajtur më 26 shkurt.