Kuvendi dështon ta zgjedhë presidentin e Kosovës në mungesë të kuorumit, Haxhiu i drejtohet Kushtetueses

Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i Kosovës, e sheh të vështirë dhe të papërshtatshme mundësinë e ndryshimeve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

Ai ka shpjeguar për Radion Evropa e Lirë procedurën e cila duhet të ndiqet që amendamentet të hyjnë në fuqi, duke theksuar se për miratimin e tyre duhet aprovimi i shumicës së dyfishtë:

Amendamentet kushtetueses sa i përket mënyrës së zgjedhjes së presidentit janë dorëzuar në Gjykatë Kushtetuese në maj të viti 2012.

Për këto amendamente, që janë 11 sosh, gjykata pati dhënë vlerësimin e saj në korrik të vitit 2011, prej tyre gjykata pati rrëzuar 8 nene duke i lënë të tjerat në fuqi.

Kjo nënkupton që procedura kërkon përfshirjen e Gjykatës Kushtetuese, e që është më e gjata, tashmë është përmbyllur.

Në këtë rast, sipas rregullores të Kuvendit, nevojitet që Komisioni për Legjislacion t’ia paraqesë brenda një jave rekomandimet për amendamentet seancës plenare.

Seanca plenare tashmë mund të thirret kurdo, meqenëse është konsumuar afati javor që kur gjykata ka dhënë vlerësimin e sa.

Amendamentet votohen veç e veç në mënyrë të hapur dhe hyjnë në fuqi menjëherë pas momentit në votimit në Kuvend.

Sidoqoftë, në rastin e tanishëm, duhet të sillet në Kuvend edhe një ligj i ri që rregullon çështjen e zgjedhjes së presidentit. E ky i fundit, për t'u miratuar do të merrte kohë deri në dy apo tre muaj, përveç nëse ka shmangie nga afatet për të cilat nevojiten 2/3 të votave të deputetëve të pranishëm.

Në terma praktik, kjo situatë dhe skadimi i afatit e bënë jashtëzakonisht të vështirë e po aq edhe të papërshtatshme mundësinë e ndryshimeve kushtetuese dhe zgjedhjes së drejtpërdrejt të presidentit në rast të dështimit të zgjedhjes së presidentit aktual nga Kuvendi.

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, e ka mbështetur kërkesën e presidentes Vjosa Osmani, që presidenti i Kosovës të zgjidhet përmes votës së popullit.

Në një reagim në Facebook, Haxhiu tha se i ka pranuar amendamentet kushtetuese nga Osmani, të cilat parashohin që presidenti të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli.

“Në këtë mënyrë eliminohen ngërçet që po e pengojnë funksionimin e institucioneve dhe që po e pamundësojnë stabilitetin e tyre. I bashkohem thirrjes së Presidentes për votimin e këtyre amendamenteve”, shkroi Haxhiu.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës, njohës i çështjeve zgjedhore ka shkruar në Facebook se institucionet e Kosovës “duhet të sigurohen që të paktën përgatitja për zgjedhje të mos vihet në pikëpyetje”.

Ai këtë e ka thënë në kohën kur po diskutohet në qoftë se moszgjidhja e presidentit të Kosovës - për të cilën afati i fundit është sot- e çon vendin në zgjedhje.

Kjo nënkupton para së gjithash qartësi për përbërjen e KQZ-së (Komisionit Qendror të Zgjedhjeve), që është e lidhur me ciklin zgjedhor dhe duhet të reflektojë rezultatin e zgjedhjeve të fundit parlamentare, tha tutje ai.

Specifikisht, Cakolli ka thënë se në një skenar të mundshëm kur vendi do të shkonte në zgjedhje, afati për emërimin e anëtarëve të KQZ-së “është tashmë jashtëzakonisht i ngushtë”.

“Për më tepër, institucioni që i organizon ato duhet të jetë jo vetëm funksional dhe me mandat, por edhe i pakontestueshëm, në mënyrë që gjatë procesit zgjedhor të mos hyhet në debat për legjitimitetin e tij”, përfundoi Cakolli.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka bërë të ditur se i ka kërkuar Kuvendit të bëjë ndryshime kushtetuese për ta mundësuar zgjedhjen e presidentit të vendit përmes votës së popullit.

"Duke parë dështimet e njëpasnjëshme në zgjedhjen e Presidentes/it, sapo kam proceduar në Kuvend amendamentet kushtetuese për zgjedhje të drejtpërdrejta të Presidentit/es, të cilat ishin hartuar nga Komisioni për amendamentimin e Kushtetutës në vitin 2011", shkroi Osmani.

Ajo u bëri thirrje të gjitha partitë politike t’i votojnë këto amendamente kushtetuese.

“Tash e tutje, le të flasë populli”, shkroi Osmani në Facebook.

Sipas Kushtetutës, presidenti i Kosovës zgjidhet nga Kuvendi përmes votimit të fshehtë të deputetëve.

Thirrja e Osmanit vjen pasi partitë politike nuk arritën marrëveshje për një president konsensual dhe Osmani nuk gjeti mbështetjen e tyre për një mandat të dytë.